Өнеркәсіптік шығарындыларға ұшыраған кезде өкпенің созылмалы обструктивті ауруының (ӨСОА) алдын алу
ӨСОА - өкпенің созылмалы обструктивті ауруы, онда тыныс алу жолдарының өткізгіштігі бұзылады. Қарапайым тілмен айтқанда, адамға тыныс алу қиындай түседі.
Негізгі белгілері: созылмалы жөтел; ентігу, алдымен жүктеме кезінде, содан кейін тыныштықта; ауаның жетіспеушілігін сезіну; тез шаршау.
ӨСОА қайтымсыз ауру екенін түсіну маңызды, бірақ дұрыс алдын алу арқылы оның дамуын айтарлықтай бәсеңдетуге болады.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, ӨСОА әлемдегі өлім-жітімнің жетекші үш себебі болып табылады. Сонымен қатар, жағдайлардың едәуір бөлігі темекі шегумен ғана емес, сонымен қатар ластанған ауа, оның ішінде өнеркәсіптік шығарындының ұзақ уақыт әсер етуімен де байланысты.
Өнеркәсіптік шығарындыларда бірқатар зиянды заттар бар: шаң және ұсақ бөлшектер; күкірт диоксиді; азот оксидтері; ауыр металдар; жанармайдың толық емес жану өнімдері.
Бұл заттар үнемі тыныс алу кезінде тыныс алу жолдарының шырышты қабығын зақымдайды; созылмалы қабынуды тудырады; өкпенің қорғаныс механизмдерін төмендетеді; бронх обструкциясының дамуын жеделдетеді.
Әсіресе осал топтарға: өнеркәсіп кәсіпорындарының қызметкерлері; санитариялық-қорғау аймақтарында тұратын тұрғындар; балалар мен қарттар; тыныс алу жүйесінің созылмалы аурулары бар адамдар жатады. Маңызды: темекі шекпейтін адамдарда да, ластанған ауаның ұзақ уақыт әсер ету ӨСОА-ге әкелуі мүмкін.
Өнеркәсіптік шығарындыларға ұшыраған кезде өкпенің созылмалы обструктивті ауруының алдын алудың негізгі бағыттары:
- Зиянды факторлардың әсерін азайту: өнеркәсіптік кәсіпорындардың шығарындыларын қатаң бақылау; заманауи тазарту технологияларын енгізу; санитарлық-қорғау аймақтарын сақтау; атмосфералық ауа сапасының тұрақты мониторингі арқылы қол жеткізіледі.
- Жұмыс берушілер тарапынан алдын алу шаралары: бұл қызметкерлердің тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарын міндетті түрде пайдалануы; зиянды заттармен байланыс уақытын қысқарту; қызметкерлерді тұрақты медициналық тексеру; өндірістік бақылау жүргізу. Бұл формальдылық емес, адамдардың денсаулығына тікелей инвестиция.
- ӨСОА ауыр түрлерін ерте диагностикалау. Ол үшін: флюорографиялық тексеруден және спирометриядан үнемі өту; тәуекел тобындағы адамдарға уақтылы диспансерлік бақылау; созылмалы бронхиттерді ерте емдеу; тұмауға және пневмококк инфекциясына қарсы вакцинация алу ұсынылады.
Жылына 3 айдан астам уақытқа созылатын жөтел және ентігу сияқты белгілерге уақтылы назар аудару маңызды. Бұл дәрігерге қаралуға себеп.
Жеке профилактика және өмір салты маңызды мәселе болып табылады. Ластанған ортада да адам ӨСОА ауруының қаупін төмендетуі мүмкін. Ол үшін негізгі ұсыныстарды сақтау қажет: темекі шегуден және темекі шегуден толық бас тарту; жасыл жерлерде үнемі серуендеу; тыныс алу жаттығулары; физикалық белсенділікті сақтау.
Өкпенің созылмалы обструктивті ауруы - бұл кенеттен болатын ауру емес, зиянды факторлардың ұзақ уақыт әсер етуінің нәтижесі, олардың арасында өнеркәсіптік шығарындылар жетекші орындардың бірін алады, ал жаман әдеттер бұл процесті күшейтеді және тездетеді!