Құрамында қант бар тәтті сусындар және олардың ағзаға әсері

Халық арасында қант қосылған тәтті сусындарды тұтынуға және олардың адам денсаулығына әсеріне байланысты қызу талқыланып жатқан өзекті тақырыптардың бірі. Осы саладағы зерттеулер көрсеткендей, құрамында қант мөлшері жоғары сусындарды үнемі тұтыну физикалық жағдайға, соның ішінде семіздікке, 2 типті қант диабетіне, жүрек-қан тамырлары ауруларына шалдығу қаупінің жоғарылауына, сондай-ақ тістерге және жалпы метаболикалық денсаулыққа кері әсерін тигізуі мүмкін.

 

«Nutrition, Metabolism & Cardiovascular Diseases» журналында жарияланған ғылыми зерттеулерге сәйкес, құрамында қант бар сусындарды үнемі тұтыну дене салмағының және дене майының жоғарылауына ықпал етеді. Бұл осы сусындардың жоғары гликемиялық индексіне байланысты, бұл қандағы қант деңгейінің тез жоғарылауына және соның салдарынан инсулиннің бөлінуінің жоғарылауына әкеледі. Артық инсулин майдың жиналуына ықпал етеді және ұзақ мерзімді перспективада 2 типті қант диабетінің прекурсоры болып табылатын инсулинге төзімділікке әкелуі мүмкін. NYC Health (New York City Department of Health) зерттеуі бойынша, 2018 жылы ғалымдар 500 миллилитр көлеміндегі осындай сусынның бір бөтелкесінде 70 грамнан астам қант болуы мүмкін екенін анықтады, бұл 250-ден астам "бос" калория болып табылады. Мысалы, Нью-Йорк ғалымдарының пікірінше, сусындар өндірушілер ересектер мен балаларды өнімдерді тұтынуға өте белсенді түрде тартады және мұны әртүрлі тәсілдермен жасайды.

 

Семіздік әлемдегі ең маңызды қоғамдық денсаулық сақтау проблемаларының бірі болып табылады және бұл жерде қантпен тәтті сусындарды тұтынудың рөлі бар. Гарвард қоғамдық денсаулық мектебінің зерттеуі тәулігіне бір немесе бірнеше порция қантты сусындарды тұтыну ерлерде жүрек-қан тамырлары ауруларының даму қаупінің 20%-ға артуымен байланысты екенін көрсетті. Әйелдерге арналған деректер де осындай тенденцияны көрсетеді.

 

Әсіресе, балалар мен жасөспірімдер арасында құрамында қант бар тәтті сусындарды тұтыну алаңдаушылық туғызады, себебі бұл болашақта зиянды тамақтану әдеттерінің негізін қалауы мүмкін. Қантты сусындарды үнемі тұтынатын балалардың семіздікке шалдығу қаупі жоғары, бұл өз кезегінде ересек жастағы көптеген ауруларға, соның ішінде жоғары қан қысымы, қант диабеті және жүрек ауруларына әкелуі мүмкін.

 

Айта кетейік, құрамында қант бар сусындар Еуразиялық экономикалық одақтың Техникалық регламенттерінің (Кеден одағының техникалық регламенттері) КО ТР 021/2011 «Тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі туралы», КО ТР 022/2011 «Таңбалау тұрғысынан тамақ өнімдері», КО ТР 029/2012 талаптарына сәйкес келуі керек. «Тағамдық қоспалардың, хош иістендіргіштердің және технологиялық көмекші құралдардың қауіпсіздігіне қойылатын талаптар", ал қаптамалар (жабу құралдары) КО ТР 005/2011 «Тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі туралы» талаптарына сәйкес келуі керек.

 

Соңғы зерттеулерге сәйкес, сарапшылар халықтың денсаулығын жақсартудың негізгі қадамдарының бірі ретінде құрамында қант бар тәтті сусындарды тұтынуды азайтуды ұсынады. Мұндай шараларға мыналар кіруі мүмкін:

• Құрамында қант бар сусындардың зияны туралы халықтың хабардарлығын арттыру.
• Қантпен тәтті сусындарға салық салу және пайдалы баламаларды өндіру мен таратуды қолдау.
• Мектептерде балалар мен жасөспірімдер арасында дұрыс тамақтануды насихаттау бағдарламаларын әзірлеу және енгізу.

 

Құрамында қант бар тәтті сусындардың адам денсаулығына тигізетін әсерін бағаламауға болмайды. Оларды тұтынуды шектеу көптеген созылмалы аурулардың даму қаупін азайтуға және халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған маңызды қадам болуы мүмкін.