Зоонозды инфекциялардың алдын алу

Зооноздық инфекциялар — жануарлардан адамға табиғи жолмен жұғатын аурулар. Олар инфекциялық аурулардың құрылымында маңызды орын алады және бүкіл әлем бойынша халық денсаулығына елеулі қауіп төндіреді. Мамандардың мәліметі бойынша, жаңа жұқпалы аурулардың едәуір бөлігі жануарлардан тарайды.

 

Ең кең таралған зооноздарға құтырма, сарып, лептоспироз, сальмонеллёз, сондай-ақ орнитоз, токсоплазмоз және басқа да инфекциялар жатады. Бұл аурулар ауыр түрде өтіп, күрделі асқынуларға, кей жағдайда өлімге әкелуі мүмкін.

 

Инфекцияның негізгі көздері болып мыналар табылады: үй жануарлары (мысықтар, иттер), ауыл шаруашылығы жануарлары (ірі қара мал, шошқалар, құстар), жабайы жануарлар, кеміргіштер.

 

Ерекше қауіп төндіретіні — ауруды симптомсыз тасымалдайтын жануарлар.

 

Инфекцияның берілуінің бірнеше негізгі жолдары бар:

 

- қарым-қатынас арқылы: инфекция жануарлармен немесе олардың бөлінділерімен (сілекей, қан, зәр) тікелей байланыс кезінде жұғады.

Мысалы: құтырма  ауруы жұқтырған жануар тістегенде беріледі;

 

- алиментарлық жол: жұқтырылған тағам өнімдерін қолданумен байланысты (ет, сүт, жұмыртқа);

 

 -  аэрогендік жол: инфекция құрамында қоздырғыштары бар шаң немесе аэрозоль арқылы ауа арқылы таралады;

 

 - трансмиссивтік жол: инфекция тасымалдаушылар арқылы беріледі (кенелер, масалар, бүргелер).

 

Негізгі қауіп факторларына мыналар жатады: жануарлармен тығыз байланыс, ветеринарлық бақылаудың болмауы, санитарлық-гигиеналық талаптарды сақтамау, сапасыз тағам өнімдерін пайдалану, кәсіби қызмет (ветеринарлар, фермерлер, ет өндірісі қызметкерлері), ауылдық жерде тұру.

 

Зооноздық инфекциялардың алдын алу кешенді сипатқа ие және жеке, сондай-ақ ветеринариялық-санитариялық шараларды қамтиды:

 

- жеке профилактика шаралары: жеке бас гигиенасын сақтау (жануарлармен, топырақпен, шикі етпен байланыстан кейін қолды жуу);

 

- жануарларды күту немесе шикізатпен жұмыс істеу кезінде жеке қорғаныс құралдарын пайдалану (қолғап, маска);

 

- жануар тектес өнімдерді (ет, сүт, жұмыртқа) міндетті түрде термиялық өңдеу;

 

- тек қауіпсіз суды пайдалану;

 

- қаңғыбас және жабайы жануарлармен байланыстан аулақ болу;

 

- ветеринариялық-санитариялық шаралар: үй және ауыл шаруашылығы жануарларын тұрақты ветеринариялық тексеруден өткізу;

 

- жануарларды вакцинациялау (мысалы, бруцеллез, сібір жарасы, құтырмаға қарсы);

 

- мал шаруашылығы нысандарының жағдайын бақылау;

 

- жануар тектес өнімдердің сапасын бақылау (ет, сүтке ветеринариялық сараптама жүргізу);

 

- кеміргіштер мен жәндіктерге (инфекция тасымалдаушыларға) қарсы күрес;

 

- жануарларды ұстау, тасымалдау және сою кезінде санитариялық нормаларды сақтау.