
Қазіргі қоғамда адам өз уақытының едәуір бөлігін жұмыс орнында өткізеді. Сондықтан еңбек жағдайлары қызметкерлердің денсаулығына, әл-ауқатына және еңбекке қабілеттілігіне тікелей әсер етеді. Қауіпсіз әрі қолайлы жұмыс ортасын қалыптастыру бүгінгі күні тек жұмыс берушінің міндеті ғана емес, сонымен қатар ұйым мен қоғамның тұрақты дамуына салынатын маңызды инвестиция ретінде қарастырылады.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ұсынған «Салауатты жұмыс орындары» тұжырымдамасы қызметкерлердің денсаулығын сақтауға, аурулардың алдын алуға және өмір сүру сапасын арттыруға ықпал ететін еңбек жағдайларын қалыптастыруға бағытталған. Осы тәсіл аясында жұмыс берушілер мен қызметкерлер қауіпсіз, жайлы және қолдаушы жұмыс ортасын қалыптастыруға бірлесе қатысады.
Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексіне сәйкес мемлекеттік органдар мен жұмыс берушілер халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығын қамтамасыз етуге міндетті. Бұл жұмыс орындарында санитариялық талаптарды сақтау, аурулардың алдын алу және қызметкерлердің денсаулығын қорғауды қамтиды.
Еңбек жағдайларына, жарықтандыру деңгейіне, желдетуге, микроклиматқа, шуға және өндірістік ортаның басқа да факторларына қойылатын санитариялық талаптар Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі бекітетін санитариялық қағидалар мен нормативтер арқылы белгіленеді.
Салауатты жұмыс орны бірнеше негізгі бағыттар негізінде қалыптастырылады:
1) қауіпсіз және қолайлы жұмыс ортасы - негізгі шарттардың бірі – санитариялық-гигиеналық талаптар мен еңбекті қорғау нормаларын сақтау. Бұл жеткілікті жарықтандыруды, тиімді желдетуді, қауіпсіз жабдықтарды қамтамасыз етуді, сондай-ақ өндірістегі зиянды және қауіпті факторлардың әсерін азайтуды қамтиды;
2) қызметкерлердің психологиялық әл-ауқаты - ұжымдағы қолайлы психологиялық ахуал да маңызды факторлардың бірі болып табылады. Басшылықтың қолдауы, қызметкерлер арасындағы өзара құрмет, жұмыс жүктемесінің әділ бөлінуі және ашық диалог мүмкіндігі күйзеліс деңгейін төмендетуге және кәсіби күйіп кетудің алдын алуға көмектеседі;
3) салауатты өмір салтын насихаттау - ұйымдар қызметкерлердің денсаулығын нығайтуға бағытталған түрлі іс-шараларды енгізе алады. Олардың қатарына профилактикалық медициналық тексерулер өткізу, аурулардың алдын алу шаралары туралы ақпараттандыру, дене белсенділігін және дұрыс тамақтануды насихаттау жатады;
4) қызметкерлердің белсенді қатысуы - бағдарламаны іске асырудың тиімділігі көбінесе қызметкерлердің өздерінің белсенділігіне байланысты. Қауіпсіздік пен денсаулық мәселелерін бірлесіп талқылау, ұсыныстар мен бастамалармен алмасу жұмыс орнында денсаулықты қорғаудың тиімді жүйесін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасында қауіпсіз және салауатты еңбек жағдайларын жасау денсаулық сақтау және еңбек қатынастары саласындағы мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі болып табылады. Салауатты жұмыс орындарының қағидаттарын іске асыру кәсіби аурушаңдықтың төмендеуіне, еңбек өнімділігінің артуына және қызметкерлердің өмір сүру сапасының жақсаруына ықпал етеді.
Тәжірибе көрсеткендей, қызметкерлердің денсаулығына көңіл бөлетін ұйымдар ұзақ мерзімді артықшылықтарға ие болады. Олардың қатарында – еңбекке уақытша жарамсыздық парақтарының азаюы, жұмыс тиімділігінің артуы, корпоративтік мәдениеттің нығаюы және ұйымның жұмыс беруші ретіндегі тартымдылығының жоғарылауы бар.
Осылайша, салауатты жұмыс орнын қалыптастыру – бұл қызметкерлердің денсаулығына қамқорлық қана емес, сонымен қатар экономиканың тұрақты дамуына және қоғамның әл-ауқатына қосылған маңызды үлес. Бүгін қызметкерлердің денсаулығына инвестиция салу арқылы біз тұрақты әрі табысты болашақтың негізін қалаймыз.