Қызылша: қауіптілігі қандай және одан қалай қорғануға болады?
Қызылша-бұл өте жоғары сезімталдықпен сипатталатын вирустық инфекция. Егер адам осы инфекцияға қарсы вакцинацияланбаған немесе бұрын ауырмаған болса, онда науқаспен байланысқаннан кейін инфекция 100% жағдайда болады.
Қызылша жыл сайын бүкіл әлемде 150 мың адамның, негізінен 10 жасқа дейінгі балалардың өмірін алып кететтіні белгілі.
Сондықтан кез-келген адам, әсіресе кішкентай балалардың ата-аналары, қызылшаның не екенін жақсы білуі керек.
Аурудың себептері
- Вирус ауаға жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлескенде бөлінетін сілекей тамшылары арқылы енеді, содан кейін тыныс алу жолдарына "ауысады". Көбінесе 5 жасқа дейінгі балалар қызылшамен ауырады.
- Қызылша ауруымен байланыста болғаннан бастап аурудың алғашқы белгілері пайда болғанға дейінгі кезең (инкубациялық кезең) 7-ден 14 күнге дейін созылады.
Науқас 2 күн ішінде бөртпе пайда болғанға дейін және 4 күн ішінде бөртпе пайда болғаннан кейін айналасындағылар үшін инфекция көзіне айналады!!!
Аурудың себептері
- Вирус ауаға жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлескенде бөлінетін сілекей тамшылары арқылы таралып, содан кейін тыныс алу жолдарына «түседі». Қызылшамен көбінесе 5 жасқа дейінгі балалар ауырады.
- Қызылша ауруымен байланыста болғаннан бастап аурудың алғашқы белгілері пайда болғанға дейінгі кезең (инкубациялық кезең) 7 ден 14 күнге дейін созылады.
Науқас бөртпе пайда болғанға дейін 2 күн және бөртпе пайда болғаннан кейін 4 күн ішінде айналасындағылар үшін инфекция көзіне айналады!!!
Балалардағы қызылшаның белгілері мен көріністері
- Бас ауруы, әлсіздік,
- 40 градусқа дейін жоғары дене қызуы.
- Мұрыннан су ағу, жөтел және тәбеттің болмауы
- Қызылша бөртпесі
- Конъюнктивиттің пайда болуы – жарықтан қорқу, көзден жас ағу.
Бұл белгілер 2- 4 күнге дейін созылады
Бөртпе
Қызылша бөртпесі ауру басталғаннан кейін 3-4 күн ішінде пайда болады, әртүрлі мөлшердегі кішкентай қызыл дақтар пайда болады. Бөртпе кезеңі 4-5 күнге созылады.
Асқынулары
- Қызылша ауруымен ауыр асқынулар пайда болуы мүмкін:
- ларингит (көмейдің қабынуы)
- круп (көмей стенозы),
- трахеобронхит
- отит (құлақтың қабынуы)
- стоматит (ауыз қуысының шырышты қабығының қабынуы)
- қызылша энцефалиті (мидың қабынуы)
- менингит (ми қабығының қабынуы)
- өкпенің қабынуы (пневмония)
Қызылшаның ең қауіпті асқынуы – панэнцефалит
- Панэнцефалит бұл миды зақымдап, өлімге әкелетін ауру
- Паненцефалит қызылшамен ауырғаннан кейін бірнеше жылдан кейін басталады.
- Бұл психикалық деградацияны тудырады.
Алдын алу
Жалғыз сенімді қорғаныс - вакцинация!!!
Ұлттық профилактикалық егу күнтізбесіне сәйкес, балаларға қызылшаға қарсы жоспарлы егу 12 айында және ревакцинация - 6 жаста жүргізіледі.
Сондай-ақ, вакцинация қызылшамен ауырған науқаспен қатынаста болған, қызылшаға қарсы жасалған егу туралы сенімді мәліметтері жоқ барлық адамдарға жасалу қажет.