Иіссіз әрі көзге көрінбейтін қауіп: көміртек тотығы

Көміртек тотығы — адам өмірі мен денсаулығына аса қауіпті, айрықша қатерлі факторлардың бірі. Бұл газ түссіз, иіссіз әрі дәмсіз болып келеді және көміртек құрамды заттардың толық жанбауы нәтижесінде пайда болады. Арнайы өлшеу құралдарынсыз оны анықтау мүмкін емес, ал осы көрінбейтін қауіптің әсері қысқа уақыттың ішінде ауыр улануға, тіпті өлімге әкелуі мүмкін.

Тұрмыста және өндірісте көміртек тотығы көбіне ақауы бар немесе дұрыс пайдаланылмайтын пештерден, каминдер мен газбен жұмыс істейтін су жылытқыштардан, желдетуі нашар немесе жабық орындардағы автокөлік шығарындыларынан, электр генераторлары мен газ-бензин құралдарынан, сондай-ақ өрт пен түтінге толы үй-жайлардан бөлінеді.

Ағзаға түскен көміртек тотығы қандағы гемоглобинмен тез байланысып, карбоксигемоглобин түзеді. Соның салдарынан оттегінің тіндер мен мүшелерге жеткізілуі күрт бұзылып, оттегі тапшылығы — гипоксия дамиды. Ең алдымен ми мен жүрек-қантамыр жүйесі зақымданып, ауыр асқынуларға жол ашылады.

Көміртек тотығымен улану тұрмыстық және өндірістік уланулардың ішіндегі ең қауіпті түрлерінің бірі саналады. Газдың иіссіз әрі байқалмайтын қасиеті оны аса қатерлі етеді, ал оның салдары кей жағдайда қайтымсыз болуы мүмкін.

Уланудың алдын алу үшін жылыту және газ құралдарының жарамдылығын үнемі бақылау, үй-жайларды жеткілікті түрде желдету, іштен жану қозғалтқыштарын жабық кеңістікте қолданбау, көміртек тотығын анықтайтын арнайы датчиктер орнату және өрт қауіпсіздігі талаптарын қатаң сақтау қажет.

Қарапайым сақтық шараларын орындау, қауіптің алдын ала белгісін дер кезінде аңғару — денсаулықты сақтап, адам өмірін қорғаудың басты кепілі.