Қазақстан Республикасының "Электр энергетикасы туралы" және "Жылу энергетикасы туралы" Заңындағы өзгерістер туралы түсініктемелер

2024 жылғы 8 шілдеде Қазақстан Республикасының "Жылу энергетикасы
туралы" Заңы қабылданып, Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық
актілеріне жылу энергетикасы, электр энергетикасы және реттеліп
көрсетілетін қызметтер мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар
енгізілді. Бақылау функцияларын күшейту үшін, энергетикалық ұйымдарда
"өндірістік бақылау" және "қашықтықтан бақылау" институттары енгізілді.
Электр энергетикасы саласындағы өндірістік бақылауды энергия
өндіруші, энергия беруші ұйымдардың өздері және жүйелік оператор жүзеге
асырады, ал жылу энергетикасы саласында жылу энергетикасы объектілерінде
жылу өндіруші және жылу тасымалдаушы субъектілерде
орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесінде жүзеге асырылады.
Яғни, электр және жылу энергетикасы саласындағы Қазақстан
Республикасының заңнамасы талаптарының сақталуын бақылау, электр және
жылу желілерінің электр станцияларының энергетикалық жабдықтарын
қауіпсіз пайдалану мониторингін жүргізу үшін өндірістік бақылау, сондай-ақ
электр энергиясын өндірудің, берудің және тұтынудың сенімділігі мен
қауіпсіздігін, жылумен жабдықтаудың сапасы мен сенімділігін, кәсіпорынның
өзінде жылумен жабдықтау жүйесінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін
енгізілді.
Сонымен бірге, өндірістік бақылауды жүзеге асыру үшін энергетикалық
ұйымдар, Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2024 жылғы 30
қазандағы № 385 бұйрығымен бекітілген, өндірістік бақылау туралы Үлгілік
ережеге сәйкес, өндірістік бақылау туралы ережені әзірлейді.
Сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі Атомдық
және энергетикалық қадағалау және бақылау комитетінің Батыс Қазақстан
облысы бойынша аумақтық департаментінің келісімі бойынша, өндірістік
бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамды тағайындайды және
қызметтен босатады.
Электр энергетикасы саласындағы мемлекеттік бақылау энергия
өндіруші ұйымдардың, энергия беруші ұйымдардың және жүйелік
оператордың энергетикалық жабдықтарын пайдалану және техникалық жай
күйі бөлігінде бақылау субъектілері қызметінің Электр энергетикасы
саласындағы Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкестігі
нысанасына, қашықтықтан бақылау және тексеру нысанында жүзеге
асырылады.
Қазақстан Республикасының «Электр энергетикасы туралы» Заңының 6-
2-бабына сәйкес, қашықтықтан басқару бақылау субъектілерінің қызметін
және бақылау субъектілері ұсынған ақпараттық жүйелер деректерін талдау
арқылы, сондай-ақ электр энергиясын өндірудің, берудің, жеткізудің және
тұтынудың қауіпсіздігіне, сенімділігіне және сапасына әсер ететін
бұзушылықтарды анықтау мақсатында мемлекеттік органдардан алынған
ақпаратты қоса алғанда, бақылау субъектісінің қызметі туралы өзге де
мәліметтер тұрақты негізде жүзеге асырылады.
Қашықтан басқару құралының нәтижелері бойынша бұзушылықтар
анықталған жағдайда, қашықтықтан басқару нәтижелері бойынша қорытынды
жасалады және бақылау субъектісіне жіберіледі.
Қашықтықтан басқару нәтижелері бойынша қорытынды белгіленген
мерзімде орындалмаған жағдайда бақылау субъектісіне жоспардан тыс
тексеру тағайындалады.
Қазақстан Республикасының электр энергетикасы саласындағы
заңнамасының талаптарын сақтау мәніне энергетикалық жабдығы бар заңды
және жеке тұлғаларға қатысты бақылау нысандары, сондай ақ энергетикалық
жабдықты пайдалану кезінде техникалық және технологиялық нормаларды
сақтау, Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне және Қазақстан
Республикасының "Электр энергетикасы туралы" Заңына сәйкес жүзеге
асырылады.
Қорытындылай келе, энергетикалық кәсіпорындар, сондай-ақ электр
энергиясын тұтынушылар Қазақстан Республикасының электр және жылу
энергетикасы саласындағы нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын
сақтауы тиіс екендігін атап өтеміз.