По результатам анализа часто поступающих от населения вопросов подготовлены разъяснительные материалы по наиболее актуальным темам. В частности, часто задаваемые вопросы и ответы на них на постоянной основе размещаются в Единой базе знаний информационной системы «е-Өтініш». В целях обеспечения доступности данная информация также публикуется в социальных сетях

Құрметті тұрғындар!

Халықтан жиі түсетін сұрақтарға жүргізілгенталдау нәтижесінде, ең өзекті мәселелер бойыншатүсіндірме материалдар әзірленді. Атап айтқанда, жиі қойылатын сұрақтар мен олардың жауаптары"е-Өтініш" ақпараттық жүйесінің Бірыңғай білімбазасына тұрақты түрде орналастырылып отырады.

Аталған ақпараттардың қолжетімділігінқамтамасыз ету мақсатында олар әлеуметтікжеліле

 

Уважаемые жители!

По результатам анализа часто поступающих от населения вопросов подготовлены разъяснительные материалы по наиболее актуальным темам. В частности, часто задаваемые вопросы и ответы на них на постоянной основе размещаются в Единой базе знаний информационной системы «е-Өтініш».

В целях обеспечения доступности данная информация также публикуется в социальных сетях.

 

р/с

Қазақша

Орысша

1

Бірыңғай ұлттық тестілеу жылынанеше рет өткізіледі?

- Бірыңғай ұлттық тестілеу өткізу тәртібіҚазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің №204 бұйрығы(2017 ж.) арқылы реттеледі.

Жыл ішінде тестілеу бірнеше кезеңдеөтеді:

1.10 қаңтар – 10 ақпан:

- тек ақылы бөлімге түсу үшін.

2. наурыз – 6 сәуір:

- тек ақылы бөлімге түсу үшін.

3. 10 мамыр – 10 шілде:

- грантқа қатысуға және ақылы бөлімгетүсуге болады.

4. 10 – 20 тамыз:

- тек ақылы бөлімге түсу үшін.

Осы кезеңдерде талапкерге ЕНТ-ныбарлығы 5 рет тапсыру мүмкіндігіберіледі.

Мысал:

Талапкер қаңтарда ЕНТ тапсырып, нәтижесі көңілінен шықпады. Ол наурызда және мамырда қайтатапсырып, соңғы нәтижесімен грант конкурсына қатыса алды.

Сколько раз проводится единое национальное тестирование (ЕНТ) в год?

- Порядок проведения Единое национальное тестирование (ЕНТ) регулируется Приказ МОН РК №204 (2017 г.).

В течение года тестирование проходит в несколько периодов:

1️. 10 января – 10 февраля:

- только для платного обучения

2. 1 марта – 6 апреля:

- только для платного обучения.

3. 10 мая – 10 июля:

- для участия в конкурсе на грант и платное обучение

4. 10–20 августа:

- только для платного обучения

Всего абитуриент может пройти ЕНТ до 5 раз в год.

Кейс:

Абитуриент сдал ЕНТ в январе, но результат его не устроил. Он пересдал тест в марте и мае и с лучшим результатом участвовал в конкурсе на грант. 

 

2

Лагерьге жолдаманы қалай алуға болады?

- Оқушыларға лагерьге жолдама беру тәртібі ҚР Білім және ғылымминистрінің №158 бұйрығы (2020 ж.) негізінде жүзеге асырылады.

Кімдер ала алады:

атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) алатын отбасылар;
табысы күнкөріс деңгейінен төменотбасылар;
жетім балалар;
ата-анасының қамқорлығынсызқалған балалар;
төтенше жағдайдан зардап шеккенотбасылар;
мектеп комиссиясы анықтайтынбасқа санаттар.

Өтініш беру жолдары:

мектеп немесе білім беру ұйымыарқылы;
мекеме кеңсесі арқылы;
eGov.kz порталы арқылы.

Қажетті құжаттар:

өтініш;
жеке куәлік;
баланың туу туралы куәлігі;
неке туралы (бар болса) құжат;
медициналық анықтама (071/у);
әлеуметтік мәртебені растайтынқұжаттар.

Қарау мерзімі:

5 жұмыс күні.

Мысал: Көпбалалы отбасының баласыжазғы лагерьге барғысы келеді. Ата-анасы мектепке өтініш беріп, қажеттіқұжаттарды тапсырады. 5 күн ішіндебалаға жолдама беріледі.

Как получить путёвку в лагерь?

- Предоставление путёвок учащимся в лагеря осуществляется на основании Приказа Министерства образования и науки Республики Казахстан №158 (2020 г.).

Кто имеет право:

получатели адресной социальной помощи (АСП);
семьи с доходом ниже прожиточного минимума;
дети-сироты;
дети без попечения родителей;
пострадавшие от ЧС;
другие категории по решению школы.

Способы подачи:

через школу или организацию образования;
через канцелярию;
через eGov.kz.

Необходимые документы:

заявление;
удостоверение личности;
свидетельство о рождении;
документы о браке (при наличии);
медсправка (форма 071/у);
подтверждение статуса.

Срок:

5 рабочих дней.

Пример: Ребёнок из многодетной семьи хочет поехать в лагерь. Родители подают заявление в школу и документы. Через 5 дней ребёнок получает путёвку.

 

3

Білімі туралы құжаттарды жоғалтқан жағдайда не істеу керек?

- Егер аттестат, диплом немесе басқабілім туралы құжат жоғалса немесебүлінсе, оның телнұсқасын алуғаболады. Ол үшін:

мектеп, колледж немесе ЖОО басшысының атына өтінішберіледі.

Өтініш беру жолдары:

ХҚКО (халыққа қызмет көрсетуорталығы);
оқу орнының кеңсесі;
eGov.kz порталы.

Өтініш мақұлданғаннан кейін:

дайын құжат ХҚКО-ға немесепошта арқылы жеткізіледі.

Қажетті құжаттар:

жеке куәлік (немесе паспорт, туутуралы куәлік):
аты-жөні өзгерсе — оны растайтынқұжат.

Кейс:

Азамат дипломын жоғалтып алды. Ол eGov.kz арқылы өтініш беріп, бірнешекүннен кейін ХҚКО-дан дипломныңтелнұсқасын алды.

 

Что делать, если потерял документы об образовании?

- Если аттестат, диплом или другой документ об образовании утерян или повреждён, можно получить дубликат. Для этого:

подаётся заявление на имя руководителя учебного заведения.

Способы подачи:

через ЦОН;
через канцелярию учебного заведения;
через eGov.kz.

После одобрения:

документ направляется в ЦОН или по почте.

Необходимые документы:

удостоверение личности (паспорт, свидетельство о рождении);
документ о смене ФИО (если менялось).

Кейс:

Гражданин потерял диплом. Он подал заявку через eGov.kz и через несколько дней получил дубликат в ЦОНе.

 

4

Көпбалалы отбасынан шыққан балаларға мектепте қалай тегін тамақ алуға болады?

- Қазақстанда мектептерде әлеуметтікосал топтағы балаларды қолдау үшінарнайы қор бар — «жалпыға бірдейоқыту» қоры.

Көмек Қазақстан РеспубликасыҮкіметінің №64 қаулысы (2008 ж.) негізінде көрсетіледі.

Көмек түрлері:

Тегін тамақтану (әсіресе 5–11 сынып оқушыларына);
Материалдық көмекМектепкежол» акциясыкиім, құрал-жабдық)

Кімдер ала алады:

көпбалалы отбасылар;
атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) алушылар;
табысы төмен отбасылар;
жетім балалар;
ТЖ-дан зардап шеккендер;
мектеп комиссиясы анықтайтынбасқа санаттар.

Қалай алуға болады:

1. Әлеуметтік санатқа жататынынрастау;
2. Баланың мектебіне өтініш беру.

Қосымша:

Кейбір мәліметтер eGov.kz арқылытексеріледі;
Қалған жағдайларда мектептұрмыстық жағдайдытексереді.

Тегін тамақтану құқығы әр оқу жылынақайта рәсімделеді.

Маңызды:

Тегін тамақтану және материалдықкөмек көрсету қатаң түрде бөлінгенқаржыландыру шегінде және отбасымәртебесін растау кезінде жүзегеасырылады.

Мысал:

Көпбалалы отбасының баласы мектептеоқиды. Ата-анасы мектепке өтініш беріп, құжаттарын тапсырды. Комиссия шешімімен бала тегін тамақпенқамтамасыз етілді.

Как детям из многодетных семей получить бесплатное питание в школе?

- В Казахстане действует фонд поддержки учащихся — «всеобщее обучение».

Помощь предоставляется на основании Постановление Правительства РК №64 (2008 г.).

Виды помощи:

Бесплатное питание (в основном для 5–11 классов);
Материальная помощь («Дорога в школу»).

Кто имеет право:

многодетные семьи;
получатели АСП;
малообеспеченные семьи;
сироты;
пострадавшие от ЧС;
другие категории по решению школы.

Как получить:

1. Подтвердить социальный статус;
2. Подать заявление в школу.

Дополнительно:

данные могут проверяться через eGov.kz;
либо через обследование жилищных условий.

Право подтверждается каждый учебный год.

Важно:

Предоставление бесплатного питания и материальной помощи осуществляется строго в пределах выделенного финансирования и при подтверждении статуса семьи.

Пример:

Ребёнок из многодетной семьи учится в школе. Родители подали заявление и документы. По решению комиссии ребёнку предоставили бесплатное питание.

 

5

Ата-аналар бөлек тұрған кезде баламен қарым-қатынас тәртібін қалай реттеуге болады?

- Қазақстан Республикасының Неке(ерлі-зайыптылық) және отбасы туралыкодексі бойынша Баланың құқығы бар:

екі ата-анасымен;
ата-әжесімен;
бауырларымен және басқатуыстарымен қарым-қатынасжасауға.

Бөлек тұратын ата-ананың құқықтары:

баламен қарым-қатынас жасау;
тәрбиесіне қатысу;
білім және маңызды мәселелердішешуге қатысу.

Бірге тұратын ата-ана:

егер балаға зиян болмаса, қарым-қатынасқа кедергі келтірмеуітиіс.

Қарым-қатынас тәртібін белгілеу:

Егер ата-аналар келісе алмаса:

1. Қорғаншылық жәнеқамқоршылық органынажүгінеді;
2. Орган баланың мүддесін ескереотырып тәртіп белгілейді.
3. Келіспеген жағдайда:
медиация;
немесе сот арқылы шешіледі.

Қажетті құжаттар:

жеке куәлік көшірмесі;
психиатриялық жәненаркологиялық есептетұрмайтыны туралы анықтама;
соттылық туралы анықтама;
тұрғын үйге құқықты растайтынқұжат.

Маңызды:

Ажырасу баланың ата-анаменқарым-қатынас құқығыншектемейді.

Мысал:

Ата-ана ажырасқаннан кейін бала анасының қасында тұрады. Әкесібаламен кездесу тәртібі бойынша келісеалмай, қорғаншылық органына жүгінеді. Орган аптасына екі рет кездесу тәртібінбелгілейді.

Как регулируется порядок общения с ребёнком при раздельном проживании родителей?

- Согласно Кодекс Республики Казахстан о браке (супружестве) и семье:

Ребёнок имеет право общаться:

с обоими родителями;
с бабушками, дедушками;
с братьями, сёстрами и другими родственниками.

Родитель, проживающий отдельно, имеет право:

общаться с ребёнком;
участвовать в воспитании;
принимать решения по важным вопросам.

Родитель, с которым живёт ребёнок:

не должен препятствовать общению (если это не вредит ребёнку).

Установление порядка общения:

Если нет согласия:

1. Обращение в органы опеки и попечительства;
2. Они устанавливают порядок общения.
3. При несогласии:
медиация;
или суд.

Необходимые документы:

удостоверение личности;
справки из психо- и наркодиспансера;
справка о судимости;
документы на жильё.

Важно:

Развод не ограничивает право ребёнка на общение с родителями.

Пример: После развода ребёнок живёт с матерью. Отец не смог договориться о встречах и обратился в органы опеки. Орган установил график встреч — два раза в неделю.

 

6

Ана мен балаға арналған қандай жаңа бағдарламалар бар?

- Қазақстанда ана мен балаға арналғанжаңа бағдарламалар:

🔹 Нацфондбалаларға:

2024 жылдан бастап іске қосылған;
Әр балаға жыл сайын Ұлттыққордан ақша аударылады;
Бұл қаражатты 18 жасқа толғандабілімге немесе тұрғын үйгепайдалануға болады.

🔹 Келешек бағдарламасы:

Балалардың біліміне арналғанжинақ жүйесі;
Мемлекет бастапқы капитал береді;
Білім алуға қаржылық қолдаукөрсетеді.

🔹 Қазақстан балалары (2026–2030):

Жаңа ұлттық бағдарлама;
Денсаулық сақтау, білім, әлеуметтікқорғау бағыттарын қамтиды;
150+ нақты шара қарастырылған.

🔹 Сонымен қатар:

Көпбалалы аналарға жәрдемақылар;
Бала тууға және күтіміне төлемдер;
Әлеуметтік қолдау бағдарламаларыбар. 

Мысал:

Жаңа туған баласы бар отбасы«Нацфондбалаларға» бағдарламасыарқылы жыл сайын ақша жинайды. Кейін бала 18 жасқа толғанда бұлқаражатты оқуына жұмсай алады.

 

Какие новые программы существуют для матерей и детей?

- В Казахстане действуют новые программы для матерей и детей:

🔹 Нацфонд – детям:

Запущена с 2024 года;
Ежегодные начисления детям из Нацфонда;
Средства можно использовать на образование или жильё.

🔹 Келешек:

Программа накоплений на образование;
Государство даёт стартовый капитал;
Помогает оплатить обучение.

🔹 Дети Казахстана (2026–2030):

Новая комплексная программа;
Охватывает здоровье, образование и соцзащиту;
Включает более 150 мер поддержки.

🔹 Также действуют:

пособия многодетным семьям;
выплаты при рождении и уходе за ребёнком.

Пример:

Семья с новорождённым ребёнком получает ежегодные начисления по программе «Нацфонд – детям». К 18 годам ребёнок может использовать эти средства на обучение.

 

 

7

Емханадан вакцина аларда ол бойынша ақпарат ала аламын ба?

- Вакцина алмас бұрын әрбір пациент:

вакцинаның атауы
оның әсері мен пайдасы
мүмкін болатын жанама әсерлері
қарсы көрсетілімдері туралы толықақпарат алуға құқылы.

Дәрігер немесе медицина қызметкері:

барлық сұрақтарға жауап береді
вакцина салуға ерікті келісім алады

Яғни, вакцинация тек пациенттіңхабардар келісімімен жүргізіледі.

Мысал: Ата-ана баласына вакцина салдырмас бұрын дәрігерден жанамаәсерлері туралы сұрады. Дәрігер толықтүсіндіріп, содан кейін ғана келісім алыпвакцина жасады.

Можно ли получить информацию о вакцине перед прививкой в поликлинике?

- Перед вакцинацией каждый пациент имеет право получить информацию о:

названии вакцины
её эффективности и пользе
возможных побочных эффектах
противопоказаниях

Медицинский работник обязан:

ответить на все вопросы
получить информированное согласие пациента

То есть вакцинация проводится только с добровольного согласия пациента.

Пример: Родитель перед прививкой ребёнку спросил врача о побочных эффектах. Врач всё объяснил и только после этого получил согласие и провёл вакцинацию.

8

Мемлекеттік сатып алу нәтижесімен келіспеген жағдайда шағым қалай жолданады?

- Қазақстан РеспубликасыныңМемлекеттік сатып алулар туралы заңы25-бабына сәйкес:

Әлеуетті өнім беруші:

конкурс немесе аукцион қорытындысымен келіспегенжағдайда;
өз құқықтары бұзылды депесептесе;

қорытынды хаттама жарияланғанкүннен бастап 3 жұмыс күні ішіндешағым бере алады.

Шағым:

веб-портал арқылы беріледі;
тапсырыс берушіге немесеұйымдастырушыға жолданады;
олардың әрекеттеріне (немесеәрекетсіздігіне) қатысты болуымүмкін.

Сондай-ақ, «Мемлекеттік сатып алудыжүзеге асыру қағидаларына» сәйкес:

шағым дәл сол хаттаманықабылдаған органның атынажіберіледі

Мысал: Компания конкурсқа қатысып, бірақ жеңімпаз болмады. Ол бағалау әділболмады деп есептейді. Қорытындыхаттама шыққаннан кейін 2 күн ішіндевеб-портал арқылы ұйымдастырушығашағым жібереді.

Как подать жалобу при несогласии с результатами госзакупок?

- Согласно Закон Республики Казахстан о государственных закупках (статья 25):

Потенциальный поставщик имеет право:

обжаловать результаты конкурса или аукциона;
если считает, что его права нарушены;

в течение 3 рабочих дней с момента публикации итогового протокола.

Жалоба подаётся:

через веб-портал;
на имя заказчика или организатора;
по факту действий (или бездействия).

Также, согласно правилам госзакупок:

жалоба направляется в адрес органа, утвердившего протокол.

Пример: Компания участвовала в конкурсе, но не выиграла. Она считает оценку необъективной. В течение 2 дней после публикации протокола подаёт жалобу через портал на имя организатора.

 

9

Қосылған құн салығын төлеуші (ҚҚС) болып табылмайтын әлеуетті өнім беруші мемлекеттік сатып алу конкурсына қатыса ала ма?

- Қазақстан РеспубликасыныңМемлекеттік сатып алулар туралы заңыбойынша мемлекеттік сатып алулар теңмүмкіндіктер қағидатына негізделеді.

Атап айтқанда:

- барлық әлеуетті өнім берушілерге теңқатысу мүмкіндігі беріледі;

- ешкімге артықшылық берілмейді;

- заңсыз шектеулерге жол берілмейді.

Осыған байланысты:

- өнім берушіні ҚҚС төлеуші немесетөлемеуші деп бөлу қарастырылмаған;

- ҚҚС төлеуші емес компания да конкурсқа толық қатыса алады.

Мысал:

Жеке кәсіпкер ҚҚС төлеуші емес, бірақмемлекеттік сатып алу конкурсынақатысуға өтінім береді. Оның ұсынысыбасқа компаниялармен бірге тең негіздеқаралады және ол жеңімпаз бола алады.

 

Имеет ли право потенциальный поставщик, не являющийся плательщиком налога на добавленную стоимость (НДС), участвовать в конкурсе государственных закупок?

- Согласно Закон Республики Казахстан о государственных закупках, государственные закупки основаны на принципе равных возможностей.

Это означает:

- все потенциальные поставщики имеют равный доступ к участию;

- никто не получает необоснованных преимуществ;

- исключается незаконное ограничение участия.

Таким образом:

- разделение на плательщиков и неплательщиков НДС не предусмотрено;

- поставщик без НДС имеет право участвовать в конкурсе.

Пример:

Индивидуальный предприниматель не является плательщиком НДС, но подает заявку на участие в госзакупке. Его предложение рассматривается наравне с другими, и он может выиграть конкурс.

10

Мүрдені ашқанда ішкі органдарды алып қоя ма?

- Аутопсия кезінде патологоанатом ішкіағзаларды өлім себебін анықтау үшінқарайды.

Маңызды жайттар:

Ішкі органдар толықтайалынбайды;
Олар тек уақытша зерттеу үшіншығарылады;
Қажет болған жағдайда тек шағынбөлігі (гистологиялық зерттеуүшін) зертханаға жіберіледі;
Зерттеу аяқталған соң барлықмүшелер қайтадан мүрденіңішіне салынады.

Сыртқы көрінісі:

дене тігіледі;
сырт көзге айтарлықтай өзгерісбайқалмайды.

Бұлмедицинада міндетті жәнезаңмен реттелген тәртіп.

Мысал: Туыстары мүрдені ашқандаоргандар алынып қалады деп алаңдайды. Дәрігер түсіндіреді: тек тексеру үшінуақытша алынып, кейін қайта орнынасалынады. Сыртқы келбет өзгермейді.

Удаляют ли внутренние органы при вскрытии?

- При аутопсии патологоанатом исследует внутренние органы для установления причины смерти.

Важно:

органы не изымаются навсегда;
они временно извлекаются для исследования;
при необходимости берётся только небольшой образец для гистологии;
после исследования все органы возвращаются обратно в тело.

Внешний вид:

тело ушивается;
заметных изменений обычно нет.

Это обязательная и законодательно регулируемая медицинская процедура.

Пример: Родственники переживают, что органы удалят. Врач объясняет: органы извлекаются только временно для исследования и затем возвращаются, внешний вид тела сохраняется.

 

 

11

Аутопсия не үшін жасалады? Ол міндетті ме?

- Аутопсия — қайтыс болған адамныңішкі ағзаларын зерттеу арқылы өлімніңнақты себебін анықтау мақсатындажүргізіледі.

Ол келесі жағдайларда қажет:

тірі кезінде нақты диагноз қойылмаған болса
өлім күмәнді жағдайда болса
медициналық қателіктерді жоққашығару үшін

Аутопсия міндетті емес, егер:

адам ауруханада қайтыс болып
нақты диагнозы белгілі болса
туыстары келісім берсе — кейжағдайда мүрде ашылмауымүмкін

Міндетті жүргізілетін жағдайлар:

нәресте өлімі
бала өлімі
ана өлімі

Бұл талаптар заңмен бекітілген.

Мысал: Науқас ауруханада емделіпжүріп қайтыс болды, бірақ нақтыдиагноз анықталмаған. Дәрігерлер өлімсебебін білу үшін аутопсия жүргізді.

Для чего проводится аутопсия? Обязательна ли она?

- Аутопсия — это исследование внутренних органов умершего для точного установления причины смерти.

Она проводится в следующих случаях:

если при жизни не был установлен точный диагноз
при подозрительных обстоятельствах смерти
для исключения медицинских ошибок

Аутопсия может не проводиться, если:

человек умер в больнице
диагноз известен
есть согласие родственников

Обязательные случаи:

смерть новорождённых
смерть детей
смерть матерей

Эти требования закреплены законодательством.

Пример: Пациент умер в больнице, но точный диагноз не был установлен. Для выяснения причины смерти врачи провели аутопсию.

12

Қаладағы балалар тіс емханасына қабылдауға қалай жазылуға болады?

- Атырау облыстық балалар тіс емханасықабылдауына бірнеше жолмен жазылуғаболады:

емхананың байланыс нөміріарқылы;
Damumed мобильді қосымшасыарқылы;
WhatsApp немесе Instagram желілері арқылы;
емханаға тікелей барып.

Жұмыс уақыты:

ДүйсенбіЖұма: 08:00 – 20:00;
СенбіЖексенбі және мерекекүндері: 09:00 – 17:00.

Қосымша:

Емхана аллерготестке жолдамабереді;
Немесе алдын ала тапсырып келугеболады.

Мысал: Ата-ана баласының тісін қаратуүшін Damumed қосымшасы арқылыдәрігерге жазылды. Қабылдауға дейіналлерготест тапсырып, дайын болыпкелді.

Как записаться на приём в детскую стоматологическую клинику?

- Записаться в Атырауская областная детская стоматологическая поликлиника можно следующими способами:

по телефону;
через мобильное приложение Damumed;
через WhatsApp или Instagram;
при личном посещении.

График работы:

Понедельник–Пятница: 08:00 – 20:00;
Суббота–Воскресенье и праздники: 09:00 – 17:00.

Дополнительно:

Можно получить направление на аллерготест;
Либо пройти его заранее.

Пример: Родитель записал ребёнка к стоматологу через приложение Damumed. Перед приёмом они заранее сдали аллерготест и пришли подготовленными.

 

13

Сыртқы жарнама орналастыру тәртібі қандай?

- Сыртқы жарнама объектілерінорналастыру жергілікті атқарушыорганмен (әкімдікпен) келісу арқылыжүзеге асырылады.

Жарнама орналастыру үшін:

тиісті әкімдікке өтініш беру қажет;
жарнаманың эскизін (дизайн-жобасын) ұсыну;
орналастыру орны мен техникалық сипаттамаларынкөрсету;
белгіленген алымды төлеу.

Жарнама объектілері:

елді мекенді абаттандыруқағидаларына
сәулет және қала құрылысыталаптарына сәйкес болуы тиіс.

Рұқсатсыз орналастыру:

Қазақстан РеспубликасыныңӘкімшілік құқық бұзушылықтуралы кодексі бойыншаәкімшілік жауапкершіліккеәкеледі.

Мысал: Кәсіпкер дүкенінің алдынажарнама баннерін ілгісі келеді. Ол әкімдікке өтініш беріп, баннердіңдизайнын ұсынады. Рұқсат алғаннанкейін ғана жарнаманы орналастырады. Егер рұқсатсыз ілсеайыппұлсалынады.

Каков порядок размещения наружной рекламы?

Размещение объектов наружной рекламы осуществляется по согласованию с местным исполнительным органом (акиматом).

Для получения разрешения необходимо:

подать заявление в акимат;
предоставить эскиз (дизайн-проект)рекламы;
указать место размещения и технические характеристики;
оплатить установленный сбор.

Реклама должна соответствовать:

правилам благоустройства
архитектурным и градостроительным требованиям.

Размещение без разрешения влечёт:

административную ответственность согласно Кодекс Республики Казахстан об административных правонарушениях.

Пример: Предприниматель хочет разместить баннер перед магазином. Он подает заявку в акимат и предоставляет дизайн. После получения разрешения размещает рекламу. Если разместит без разрешения — получит штраф.

 

14

Қала аумағында іс-шара өткізуге рұқсат қалай алынады?

- Қала аумағында іс-шара өткізу үшінұйымдастырушы жергілікті атқарушыорганға (әкімдікке) алдын ала өтінішнемесе хабарлама береді.

Егер бұл:

митинг, шеру, пикет, демонстрация болсаарнайы тәртіппенқаралады.
мәдени, спорттық немесе мерекелікіс-шара болсаәкімдікпенкелісу қажет

Өтініш қаралғаннан кейін әкімдік:

рұқсат береді немесе
дәлелді бас тарту туралы шешімшығарады.

Бұл рәсім Қазақстан Республикасындағыжергілікті мемлекеттік басқару жәнеөзін-өзі басқару туралы заңы негізіндежүзеге асырылады.

Өтінішті:

әкімдіктің ресми сайты арқылы;
eGov.kz порталы арқылы;
"e-Өтініш" ақпараттық жүйесіарқылы беруге болады.

Как получить разрешение на проведение мероприятий на территории города?

- Для проведения мероприятия на территории города организатор должен заранее подать уведомление или заявку в местный исполнительный орган (акимат).

Если это:

митинг, шествие, пикет — применяется специальный порядок.
культурное, спортивное или праздничное мероприятие — требуется согласование с акиматом.

После рассмотрения заявки акимат:

выдает разрешение или
направляет мотивированный отказ.

Процедура осуществляется на основании Закон Республики Казахстан о местном государственном управлении и самоуправлении.

Подать заявку можно через:

официальный сайт акимата
через портал eGov.kz
через ИС "e-Өтініш".

 

15

Қалалық мерекелік безендіруді кім ұйымдастырады?

- Қалалық аумақтарды мерекелікбезендіру Қазақстан Республикасындағыжергілікті мемлекеттік басқару жәнеөзін-өзі басқару туралы заңына сәйкес, жергілікті атқарушы органдардыңқұзыретіне жатады.

Осы заңға сәйкес:

елді мекендерді абаттандыру;
көріктендіру;
мерекелік іс-шаралардыұйымдастыру -

қала немесе аудан әкімдігінің міндетіболып табылады.

Бұл жұмыстарды әдетте әкімдіктіңқұрылымдық бөлімдері жүзеге асырады:

тұрғын үй-коммуналдықшаруашылық бөлімі;
мәдениет бөлімі;
ішкі саясат бөлімі;

Өтініштерді:

әкімдіктің ресми сайты арқылы;
eGov.kz порталы арқылы;
e-Өтініш АЖ арқылы жолдауғаболады.

Мысал: Тұрғындар өз ауданындамерекеге орай көшелерді безендірудісұрады. Олар "e-Өтініш" АЖ арқылыәкімдікке өтініш жіберді. Әкімдік тиістібөлімге тапсырма беріп, көшелергежарық шамдар мен баннерлерорнатылды.

Кто организует праздничное оформление города?

- Праздничное оформление городских территорий осуществляется в соответствии с Закон Республики Казахстан о местном государственном управлении и самоуправлении и относится к компетенции местных исполнительных органов.

Согласно закону:

благоустройство населённых пунктов
их оформление
организация праздничных мероприятий

являются обязанностью акимата города или района.

Эти функции выполняют структурные подразделения акимата:

ЖКХ;
отдел культуры;
отдел внутренней политики.

Обратиться можно через:

официальный сайт акимата;
eGov.kz;
e-Өтініш.

Пример: Жители района хотели украсить улицы к празднику. Они подали обращение через ИС "e-Өтініш". Акимат поручил соответствующим отделам, и улицы были украшены гирляндами и баннерами.

 

16

Мемлекеттік рәміздерге қатысты заң бұзушылық туралы қайда хабарлау керек?

- Мемлекеттік рәміздерді пайдаланутәртібі Қазақстан РеспубликасыныңМемлекеттік рәміздері туралыКонституциялық заңы арқылы реттеледі.

Егер мемлекеттік рәміздерге қатысты заңбұзушылық анықталса:

102 нөмірі арқылы полицияғахабарлауға болады
Жергілікті полиция бөліміне тікелейжүгіну қажет

Егер заң бұзушылық:

мемлекеттік органда немесеәкімдікке қарасты мекемеде болсажергілікті атқарушы органға(әкімдікке) хабарлау керек

Сондай-ақ өтінішті онлайн түрде:

eGov.kz порталы арқылы жолдауғаболады.

Мысал: Азамат мемлекеттік мекемедеТудың дұрыс ілінбегенін байқайды. Ол бұл туралы әкімдікке хабарлайды немесе102 нөміріне қоңырау шалады. Тиістіоргандар тексеріс жүргізіп, заңбұзушылықты түзетеді.

Куда сообщать о нарушениях, связанных с государственными символами?

- Порядок использования государственных символов регулируется Конституционный закон Республики Казахстан о государственных символах.

При выявлении нарушений:

можно сообщить в полицию по номеру 102
обратиться в местное отделение полиции

Если нарушение произошло:

в государственном учреждении или объекте акимата — необходимо обратиться в местный исполнительный орган (акимат)

Также можно подать обращение онлайн через:

eGov.kz.

Пример: Гражданин заметил, что в госучреждении флаг размещён с нарушениями. Он сообщает об этом в акимат или звонит по номеру 102. Органы проводят проверку и устраняют нарушение.

 

17

Табиғи апат кезінде қайда жүгіну қажет?

-  Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар(су тасқыны, дауыл, өрт, жер сілкінісіжәне т.б.) кезінде әрекет ету тәртібі«Азаматтық қорғау туралы» заңменреттеледі.

Бұл сала Қазақстан РеспубликасыТөтенше жағдайлар министрлігі жәнеоның аумақтық бөлімшелерініңқұзыретіне жатады.

Мұндай жағдайда:

Шұғыл көмек үшін 112 нөмірінехабарласу қажет
Эвакуация, инфрақұрылым, материалдық көмек бойыншажергілікті атқарушы органға(әкімдікке) жүгіну керек
Өтініштерді онлайн түрде eGov.kz арқылы жіберуге болады

Мысал: Қатты жауыннан кейін су тасқыны басталды. Тұрғындар қауіптөнгенін байқап, 112 нөмірінехабарласты. Құтқарушылар келіп, адамдарды эвакуациялады. Кейінтұрғындар материалдық көмек алу үшінәкімдікке жүгінді.

Куда обратиться в случае стихийного бедствия?

- Порядок действий при природных чрезвычайных ситуациях (наводнение, ураган, пожар, землетрясение и др.) регулируется законом «О гражданской защите».

Эти вопросы находятся в компетенции Министерство по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан и его территориальных подразделений.

В таких случаях:

Для экстренной помощи необходимо звонить по номеру 112
По вопросам эвакуации, инфраструктуры и материальной помощи — обращаться в местные исполнительные органы (акимат)
Также можно подать обращение онлайн через eGov.kz.

Пример: После сильных дождей началось наводнение. Жители позвонили по номеру 112. Спасатели прибыли и эвакуировали людей. Позже жители обратились в акимат за материальной помощью.

18

Қоғамдық тәртіп мәселесі бойынша қайда хабарласу керек?

- Қазақстанда қоғамдық тәртіптіқамтамасыз ету Қазақстан РеспубликасыІшкі істер министрлігі құзыретінежатады.

Ішкі істер органдары:

қоғамдық тәртіпті сақтау
құқық бұзушылықтардың алдын алу
құқық бұзушылықтарды тоқтатуміндеттерін атқарады

Қоғамдық тәртіп бұзылған жағдайда (шу, төбелес, мас күйіндегі адамдар, тыныштықты бұзу, бұзақылық):

102 немесе 112 нөміріне қоңыраушалу
Жергілікті полиция бөліміне бару

Сондай-ақ, өтінішті онлайн түрде:

eGov.kz порталы арқылы
Ішкі істер органдарының ресмиинтернет-ресурсы арқылыжіберуге болады.

Мысал: Түнде көршілер қатты шу шығарып, тыныштықты бұзды. Тұрғын102 нөміріне хабарласып, полиция шақырды. Полиция келіп, тәртіптіқалпына келтірді.

Куда обращаться по вопросам общественного порядка?

- В Казахстане обеспечение общественного порядка относится к компетенции Министерство внутренних дел Республики Казахстан.

Органы внутренних дел выполняют следующие функции:

поддержание общественного порядка
профилактика правонарушений
пресечение нарушений

В случаях нарушения (шум, драки, нетрезвые лица, хулиганство):

позвонить по номерам 102 или 112
обратиться в местное отделение полиции

Также можно подать обращение онлайн через:

портал eGov.kz
официальный сайт органов внутренних дел.

Пример: Ночью соседи шумели и нарушали тишину. Житель позвонил по номеру 102, после чего приехала полиция и восстановила порядок.

 

19

Ішкі сауда объектілеріне қандай объектілер жатады?

- «Сауда қызметін реттеу туралы» Заңның 13-бабына сәйкес, ішкі саудаобъектілеріне:

Сауда объектілері
Қоғамдық тамақтандыруобъектілері жатады

Сауда объектілерінің түрлері:

1) сауда автоматы – тауарларды сатуғаарналған автоматтандырылған құрылғы;

2) жылжымалы сөреарнайыбелгіленген жерде орналасқан оңайсалынатын немесе тасымалданатынсауда орны;

3) автодүкенжабдықталған, жылжымалы сауда орны;

4) шатырқұрастырмалықұрылымдардан жасалған, арнайыбелгіленген жерде орналастырылатынжеңіл тұрғызылатын құрылыс;

5) дүңгіршекарнайы бөлінген жеручаскесінде орнатылған саудажабдықтарымен жабдықталған күрделіемес тасымалданатын құрылым;

6) Дүкенкүрделі стационарлыққұрылым немесе оның бір бөлігі, сауда, қосалқы, әкімшілік-тұрмысты қүй-жайлармен, сондай-ақ, тауарлардықабылдауға, сақтауға және сатуғадайындауға арналған үй-жайларменқамтамасыз ету;

7) сауда үйібелгілі бір аумақтатауарларды сатуға арналған, біртұтасбасқарылатын сауда объектілерініңжиынтығы орналасқан, сауда, қосалқы, әкімшілік-тұрмыстық үй-жайларменқамтамасыз етілген және өз аумағындаавтокөліктерге арналған тұрақтыұсынатын капиталды стационарлықғимарат;

8) Сауда нарығыаумақты шаруашылықтұрғыдан қызмет көрсетуді, басқарудыжәне күзетуді орталықтандыруфункциялары бар, тұрақты негіздеістейтін, жергілікті атқарушы органдарайқындаған жер учаскесінде орналасқан, іргелес аумақтан оқшауланған жәнезаңды әрі жеке тұлғалардың тауарлардысатуы (жұмыстарды орындауы, қызметтер көрсетуі) үшін, мерзімі 10 күнге дейінгі орындарды жалдау шартынміндетті түрде жасамай жүзеге асыруғаарналған дербес мүліктік кешен.

Бұл объектілер тауарларды сату, сақтау, жеткізу және қызмет көрсету үшінқолданылады.

Мысал: әсіпкер қалада шағын бизнес ашқысы келеді. Ол екі нұсқаны қарайды: дүңгіршек қою немесе дүкен ашу. Екеуіде ішкі сауда объектілеріне жатады, өйткені олар арқылы тауарлар сатылады.

 

Какие объекты относятся к объектам внутренней торговли?

- Согласно статье 13 Закона «О регулировании торговой деятельности», к объектам внутренней торговли относятся:

торговые объекты
объекты общественного питания

К торговым объектам относятся:

1) торговый автомат - автоматизированное устройство, предназначенное для продажи товаров;

2) выносной прилавок - легко возводимое перевозное или переносное торговое место, располагаемое на специально определенном месте;

3) автолавка - оснащенное торговым оборудованием некапитальное перевозное строение;

4) палатка - легко возводимое строение из сборно-разборных конструкций, располагаемое на специально определенном месте;

5) киоск - оснащенное торговым оборудованием некапитальное переносное строение, установленное на специально отведенном земельном участке;

6) магазин - капитальное стационарное строение или его часть, обеспеченное торговыми, подсобными, административно-бытовыми помещениями, а также помещениями для приема, хранения и подготовки товаров к продаже;

7) торговый дом - капитальное стационарное строение, в котором расположена совокупность торговых объектов, управляемых как единое целое, предназначенный для продажи товаров на определенной территории, обеспеченный торговыми, подсобными, административно-бытовыми помещениями и предоставляющий в границах своей территории стоянку для автомашин;

8) торговый рынок - обособленный имущественный комплекс с централизацией функций хозяйственного обслуживания территории, управления и охраны, действующий на постоянной основе, расположенный на земельном участке, определенном местными исполнительными органами, изолированный от прилегающей территории, и предназначенный для осуществления юридическими и физическими лицами продажи товаров (выполнения работ, оказания услуг) без обязательного заключения договора аренды места на срок до 10 дней.

Эти объекты используются для продажи, хранения и реализации товаров и услуг.

Пример: Предприниматель хочет открыть бизнес в городе. Он выбирает между киоском и магазином. Оба варианта относятся к объектам внутренней торговли, так как через них осуществляется продажа товаров.

20

Сауда үстеме бағасы деген не?

- Қазақстанда дүкендер тауар бағасынөздері белгілейді. Бірақ әлеуметтікмаңызы бар азық-түлік тауарларына(ӘМАТ), мысалы: нан, сүт, жармасияқты өнімдерге арнайы шектеулер бар.

Негізгі талаптар:

Сауда үстемесі жеткізуші немесеөндіруші бағасынан 15%-дан аспауы тиіс
Егер бір тауар бірнешежеткізушіден келсеүстеме еңтөменгі бағаға есептеледі
Егер келісімшартта бұл талапкөрсетілмесеол жарамсыз дептанылады

Бұл шаралар бағаның шамадан тысөсуіне жол бермей, халыққақолжетімділікті сақтауға бағытталған.

ӘМАТ тізімі ресми түрде бекітілгенжәне ашық қолжетімді.

Мысал: Дүкен сүтті жеткізушіден 200 теңгеге сатып алды. Заң бойынша, ол еңкөбі 15% қосып сата алады.

Яғни: 200 + 30 = 230 теңге.

Егер дүкен 260 теңгеге сатсабұл заңбұзушылық болады.

Что такое торговая наценка?

-  В Казахстане магазины могут самостоятельно устанавливать цены. Однако для социально значимых продовольственных товаров (СЗПТ), таких как хлеб, молоко, крупы, действуют ограничения.

Основные требования:

Наценка не должна превышать 15% от цены производителя или поставщика;
Если один и тот же товар поступает от разных поставщиков — наценка считается от минимальной цены;
Если это условие не указано в договоре — договор считается недействительным.

Эти меры помогают сдерживать рост цен и обеспечивать доступность продуктов для населения.

Пример: Магазин закупил молоко по цене 200 тенге. По закону он может добавить не более 15%.

То есть: 200 + 30 = 230 тенге.

Если магазин продаёт по 260 тенге — это уже нарушение закона.

 

21

Қазақстандық өнімдер дүкендерде көбірек орын алады ма?

- Қазақстанда сауда желілері мен базарларда отандық азық-түлікөнімдерін кемінде 30% көлеміндеорналастыру талабы бар. Бұл жергіліктіөндірушілерді қолдауға және олардыңөнімдерін тұтынушыларға қолжетімдіетуге бағытталған.

Егер сауда орындары мемлекеттенқолдау алса, онда:

азық-түлік тауарлары50% дейін
азық-түлік емес тауарларкемінде 20%

Сонымен қатар, отандық өнімдер«Қазақстанда жасалған» деген белгіменкөрсетіледі және көбіне көз деңгейінде, көрнекті жерлерде орналасады.

Бұл шаралар отандық өндірісті дамытуғажәне сатып алушылар үшін өнімдердіайқын көрсетуге көмектеседі.

Мысал: Супермаркетте сатып алушысөрелерді қарап жүр. Ол көз деңгейіндетұрған «Қазақстанда жасалған» белгісібар сүт өнімдерін байқайды. Бұл өнімдерсөренің үлкен бөлігін алып тұр(шамамен 40–50%). Бұлмемлекеттікталаптардың орындалып жатқанынкөрсетеді.

Получают ли казахстанские продукты больше места в магазинах?

- В Казахстане действует требование: торговые сети и рынки должны размещать не менее 30% продовольственных товаров отечественного производства. Это направлено на поддержку местных производителей и повышение доступности их продукции.

При получении государственной поддержки:

продовольственные товары — до 50%
непродовольственные товары — не менее 20%

Также товары маркируются надписью «Сделано в Казахстане» и размещаются на видных местах (например, на уровне глаз).

Эти меры способствуют развитию отечественного производства и делают продукцию более заметной для покупателей.

Пример: Покупатель в супермаркете замечает, что на уровне глаз размещены молочные продукты с маркировкой «Сделано в Казахстане». Они занимают значительную часть полки (около 40–50%). Это показывает выполнение требований по поддержке отечественных производителей.

22

Әкімшілік-аумақтық бірліктерге, олардың құрамдас бөліктері және мемлекет меншігіндегі объектілерге атау беру, қайта атау қалай жүргізіледі?

- Әкімшілік-аумақтық бірліктер (елдімекендер) және олардың құрамдасбөліктеріне (көше, даңғыл, көпір т.б.) атау беруде ең алдымен жергіліктітұрғындардың пікірі ескеріледі. Сәйкесінше, атау беру, қайта атау тәртібіреспубликалық "Тарихи тұлғалар", "Дәстүрлі атаулар", "Жер-су атаулары" тізімдері бойынша жүргізіледі. Жергілікті қоғамдастық жиналысыныңқорытындысына сәйкес өкілді жәнеатқарушы органдардың бірлескеншешімі негізінде облыстық ономастика комиссиясынының қарауынаұсынылады. Ауыл, ауылдық округ, кент, аудандық маңызы бар қала елдімекендері мен құрамдас бөліктері үшіноблыстық ономастика комиссиясы, ал облыстық маңызы бар қала көшелерінереспубликалық ономастика комиссиясықорытынды береді. Қазіргі уақыттаономастикалық нысандарға (көше, объект атауы, елді мекен т.б.) жекетұлғалардың есімдерінен гөрі, дәстүрліатаулар мен жер-су атауларын қоюғабасымдық беріледі. Мемлекетменшігіндегі объектілерге тоқталатынболсақ, оларға атау беру, қайта атаужоғарыда көрсетілген тізімдерге сәйкес, сондай-ақ ұжым қолдауы арқылы жүзегеасады. Мемлекеттік меншіктегінысандарға атау беру республикалықономастика комиссиясыныңқорытындысы негізінде жүзеге асады

 

Каким путем происходит присвоение наименований, переименование административно-территориальных единиц, их составных частей и государственных объектов?

- Присвоение наименований административно-территориальным единицам (населённым пунктам) и их составным частям (улицам, проспектам, мостам и иным объектам) осуществляется с обязательным учётом мнения местного населения.

Процедуры присвоения и переименования реализуются в соответствии с республиканскими перечнями «Тарихитұлғалар», "Дәстүрлі атаулар", «Жер-су атаулары".

По результатам общественных обсуждений и на основании совместного решения представительных и исполнительных органов соответствующие материалы направляются на рассмотрение областной ономастической комиссии.

В отношении населённых пунктов (аулов, сельских округов, посёлков, городов районного значения) и их составных частей заключение предоставляет областная ономастическая комиссия. По вопросам наименования улиц городов областного значения заключение предоставляет республиканская ономастическая комиссия.

На современном этапе присвоении наименований ономастическим объектам (улицам, объектам, населённым пунктам и др.) приоритет отдаётся традиционным и историко-географическим наименованиям, а не именам собственных лиц.

Присвоение и переименование объектов государственной собственности осуществляется в соответствии с вышеуказанными перечнями, а также при наличии поддержки соответствующего трудового коллектива. Окончательное решение принимается на основании заключения республиканской ономастической комиссии.

23

ҚР-дағы Тіл туралы заңнамасын бұзғаны үшін қандай жауаптылық көзделген?

- "Қазақстан Республикасындағы Тілтуралы" ҚР заңнамасын бұзғаны үшінжауаптылық Әкімшілік-құқықбұзушылық туралы Кодекстің 75,455-баптарына сәйкес жүзеге асырылады. Әкімшілік құқық бұзушылық туралыКодекстің 75-бабына сәйкес тіл туралызаңның 21-бабында көрсетілгенталаптарды сақтамау, ең алдыменескерту, 1 жыл ішінде қайталаныпжасалса айыппұл салуға әкеп соғады. Құқық бұзушылық түрлері: ас мәзірлерінің тек қана орыс немесе басқада тілдерде рәсімделуі, көрнекіақпараттар мен деректемелерді тек орыстілінде ғана орналастыру жәнетеңтүпнұсқалы аударманың сақталмауы, әдеби тіл нормасына сәйкессіздік т.б. ҚР Әкімшілік-құқық бұзушылық туралыКодекстің 455-бабының 3-тармағына сәйкес жарнама тарату тілдерінебелгіленген талаптарды бұзу айыппұлсалуға әкеп соғады.

 

Какая ответственность предусмотрена за нарушение законодательства РК "О языках"

- Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан «О языках в Республике Казахстан» наступает в соответствии со статьями 75 и 455 Кодекса Республики Казахстан "Об административных правонарушениях".

Согласно статье 75 Кодекса "Об административных правонарушениях" несоблюдение требований, предусмотренных статьёй 21 Закона «О языках в Республике Казахстан», влечёт предупреждение, а при повторном совершении правонарушения в течение одного года — наложение административного штрафа.

К видам правонарушений относятся: оформление меню исключительно на русском или иных языках без использования государственного языка, размещение визуальной информации и реквизитов только на русском языке, несоблюдение идентичности перевода, нарушение нормы литературного языка и другие аналогичные нарушения.

В соответствии с пунктом 3 статьи 455 Кодекса Республики Казахстан об административных правонарушениях нарушение установленных требований к языкам распространения рекламы влечёт наложение административного штрафа.

24

Жедел жәрдем қандай жағдайда шақырылады?

- Жедел жәрдембұл науқастың өміріненемесе денсаулығына қауіптіжағдайларда дереу медициналық көмеккөрсету қызметі. ҚазақстанРеспубликасында жедел жәрдем қызметіГОБМП (Гарантталған тегінмедициналық көмек) және МӘМС жүйесі аясында тегін көрсетіледі.

Жедел жәрдем шақыруға көрсеткішжағдайлар:

Өмірге қауіп төндіретін жағдайлар:

- Жүрек-қан тамырларының өткіраурулары: инфаркт, ауыр тахикардия, жүрек тоқтауы;

- Миға қан құйылу, инсульт белгілері: бет әлпетінің қисайуы, сөйлеудіңбұзылуы, қол-аяқтың әлсіреуі. Жеделтыныс алу жеткіліксіздігі, қатты ентігу, дем алудың қиындауы;

- Кенеттен естен тану немесе құсу, әлсіреу, сана жоғалту;

Жарақаттар мен уланулар:

- Ауыр жарақаттар: сыну, кесілгеннемесе күйген жарақаттар;

- Химиялық, тағамдық немесе дәрі-дәрмекпен улану.

Жағдайы шұғыл бақылауды қажетететін науқастар:

- Балаларда жоғары температура кезінде, конвульсиялар, кенеттен нашарлау. - Созылмалы аурулары бар адамдарда (қанқысымы, қант диабеті, эпилепсия, жүрекаурулары) кенет асқыну байқалған кезде.

Ауыр психо-эмоциялық немесеәлеуметтік жағдайлар:

- Қауіпті өзін-өзі жарақаттау немесе өзінөлтіру әрекеті болған жағдайда. Ауырпсихикалық жағдайда науқасқа шұғылмедициналық көмек қажет.

Жедел жәрдемді 103 нөмірінехабарласып шақырады.

Қоңырау кезінде диспетчер жағдайдысипаттауын сұрайды, медициналықбригада шақырылады. Науқасқа келгенмамандар қажетті диагностика, алғашқыкөмек көрсетеді және қажет болғанжағдайда стационарға жеткізеді.

 

В каких случаях вызывается скорая помощь?

- Скорая помощь — это служба экстренной медицинской помощи, оказываемая при состояниях, угрожающих жизни или здоровью пациента. В Республике Казахстан служба скорой помощи предоставляется бесплатно в рамках ГОБМП (гарантированная бесплатная медицинская помощь) и системы ОСМС.

Показания для вызова скорой помощи:

Состояния, угрожающие жизни:

- Острые сердечно-сосудистые заболевания: инфаркт, тяжёлая тахикардия, остановка сердца.

- Признаки инсульта или кровоизлияния в мозг: перекос лица, нарушение речи, слабость в руках или ногах.

- Острая дыхательная недостаточность, сильная одышка, затруднённое дыхание.

- Внезапная потеря сознания, рвота, резкая слабость, утрата сознания.

Травмы и отравления:

- Тяжёлые травмы: переломы, резаные раны, ожоги.

- Химические, пищевые или лекарственные отравления.

Состояния, требующие срочного наблюдения:

- У детей — высокая температура, судороги, внезапное ухудшение состояния.

- У лиц с хроническими заболеваниями (артериальная гипертензия, сахарный диабет, эпилепсия, болезни сердца) — внезапное обострение.

Тяжёлые психоэмоциональные или социальные ситуации:

- Попытка самоповреждения или суицида.Тяжёлое психическое состояние, требующее неотложной медицинской помощи.

Скорая помощь вызывается по номеру 103. Во время звонка диспетчер попросит описать состояние пациента, после чего направляется медицинская бригада. Прибывшие специалисты проводят необходимую диагностику, оказывают первую помощь и при необходимости доставляют пациента в стационар.

25

Қандай жағдайда дәрігерді үйге шақыруға болады?

- Дәрігерді үйге шақырубұл науқастыңжағдайына байланысты медициналықбақылау мен көмек алу мүмкіндігі, әсіресе, ол емханаға немесе стационарғаөздігінен бара алмайтын жағдайдақолданылады. ҚазақстанРеспубликасында бұл қызмет ГОБМП (гарантталған тегін медициналық көмек) және МӘМС жүйесі аясындаұйымдастырылады.

Дәрігерді үйге шақыруға көрсеткішжағдайлар:

- қозғала алмау немесе қозғалысшектеулігі:

- Науқас ауруына байланысты өздігіненемханаға бара алмайды (мысалы, ауыржарақат, инсульттен кейінгі жағдай, мүгедектік, әлсіреу).

Жедел медициналық жағдайлар:

- Денсаулыққа қауіп төндіретінсимптомдар бар кезде (жоғарытемпература, күшті әлсіздік, ентігу, кенет басталған ауырсыну, жүрек-қантамыр немесе тыныс алу жүйесібелгілері). Дәрігер науқастың жағдайынбағалап, шұғыл шараларды қолданадынемесе стационарға жолдама береді.

Созылмалы аурудың асқынуы:

- Қант диабеті, гипертония, жүрекнемесе бүйрек аурулары сияқтысозылмалы патологиялары бар пациенттердің жағдайы нашарлағанкезде. Мұндай науқастарға дәрігер дәрі-дәрмек тағайындайды, жағдайынбақылауға алады.

Балалар мен жүкті әйелдер:

- Жүктілік кезінде профилактикалықнемесе шұғыл тексеру қажет болғанда.

- Кішкентай балаларда жоғарытемпература немесе тыныс алуқиындықтары байқалған кезде.

Үйге шақыру тәртібі:

- Науқас немесе оның заңды өкіліемхананың тіркеу бөліміне хабарласып, дәрігерді шақыру туралы өтініш береді. Өтініш тіркеледі және учаскелік дәрігернауқастың жағдайын бағалап, келгенуақытта қажетті медициналық қызметкөрсетеді.

В каких случаях можно вызвать врача на дом?

- Вызов врача на дом — это возможность получить медицинский контроль и помощь в зависимости от состояния пациента, особенно если он не может самостоятельно прийти в поликлинику или стационар. В Республике Казахстан эта услуга организуется в рамках ГОБМП (гарантированная бесплатная медицинская помощь) и системы ОСМС.

Показания для вызова врача на дом:

- Неспособность к передвижению или ограниченная мобильность:

- Пациент не может самостоятельно добраться до поликлиники из-за болезни (например, тяжёлые травмы, состояние после инсульта, инвалидность, слабость).

Срочные медицинские состояния:

- При наличии симптомов, угрожающих здоровью (высокая температура, сильная слабость, одышка, внезапная боль, признаки сердечно-сосудистых или дыхательных нарушений).

- Врач оценивает состояние пациента, принимает срочные меры или выдаёт направление в стационар.

Обострение хронических заболеваний:

- У пациентов с хроническими патологиями, такими как сахарный диабет, гипертония, болезни сердца или почек, при ухудшении состояния. Врач назначает лекарства и контролирует состояние.

Дети и беременные женщины:

- При необходимости профилактического или экстренного осмотра во время беременности. 

- У маленьких детей — при высокой температуре или затруднённом дыхании.

Порядок вызова врача на дом:

Пациент или его законный представитель обращается в регистратуру поликлиники с заявлением о вызове врача.

Заявка регистрируется, и участковый врач оценивает состояние пациента и при посещении оказывает необходимую медицинскую помощь.

 

26

Медициналық ұйымға (емханаға) қалай бекітілуге болады?

- Көрсетілетін қызметті тұрғылықтыжері өзгерген жағдайда (көшіпқону), бекітілімнің медициналық ұйымын(жылына 2 мәрте еркін бекітілугеболады), бекіту науқаны кезінде 1 қыркүйектен 1 қарашаға дейін (бекітукелесі жылдың қаңтарынан бастапкүшіне енеді) пайдалануға болады.

ҚР ДСМ 2020 жылғы 13 қарашадағы № 194 бұйрығымен бекітілгенмедициналық-санитариялық алғашқыкөмек көрсететін денсаулық сақтауұйымдарына жеке тұлғаларды бекітуқағидаларының 25-тармағына сәйкесмемлекеттік көрсетілетін қызмет«электрондық үкімет» веб-порталы арқылы – 1 жұмыс күні көрсетіледі(пациент жұмыс уақыты аяқталғаннанкейін, демалыс және мереке күндеріжүгінген кезде ҚазақстанРеспубликасының Еңбек кодексінесәйкес күндер өтініштерді қабылдаужәне Мемлекеттік қызмет көрсетунәтижелерін беру келесі жұмыс күніжүзеге асырылады).

Портал арқылы сіз қызметті бірнешетәсілмен ала аласыз:

ЭЦҚ көмегімен:

- Порталда авторизациядан өтіңізнемесе тіркеліңіз;

- «Онлайн сұратым» батырмасынбасыңыз;

- Сұранымның ашық жолдарын толтыру;

- Өтінімге электрондық цифрлыққолтаңбамен (ЭЦҚ) көмегімен қолқойыңыз;

- Жеке кабинеттеҚызметтерді алутарихы» бөлімінде) көрсетілген уақытішінде келіп түсетін сіздің өтініміңіздіөңдеу туралы хабарламамен танысыңыз.

Портал жөндеу жұмыстарын жүргізугебайланысты техникалық үзілістердіқоспағанда, тәулік бойы жұмыс істейді.

Как прикрепиться к медицинской организации (поликлинике)?

- Услугой можно воспользоваться в случае перемены места жительства (переезд), при желании сменить медицинскую организацию прикрепления (свободное прикрепление – подобная смена возможна 2 раза в год), при Кампании прикрепления с 1 сентября по 1 ноября (прикрепление вступает в силу с января 2026 года).

В соответствии с пунктом 25 Правил прикрепления физических лиц к организациям здравоохранения, оказывающим первичную медико-санитарную помощь, утвержденных приказом МЗ РК от 13 ноября 2020 года №194, государственная услуга через веб-портал «электронного правительства» оказывается – 1 рабочий день (при обращении пациента после окончания рабочего времени, в выходные и праздничные дни, согласно Трудовому кодексу Республики Казахстан прием заявлений и выдача результатов оказания государственной услуги осуществляется следующим рабочим днем).

Через портал вы можете получить услугу несколькими способами:

С помощью ЭЦП:

- Авторизоваться на портале или зарегистрироваться;

- Перейти по кнопке «Заказать услугу онлайн»;

- Заполнить поля электронного запроса;

- Подписать заявку электронной цифровой подписью (ЭЦП)  В личном кабинете (в разделе «История получения услуг») ознакомиться с обработанной справкой и предъявить по месту требования. График работы портала круглосуточно, за исключением технических перерывов в связи с проведением ремонтных работ.

 

27

Қала аумағын көгалдандыру бойынша ұсыныс қалай беріледі?

- 1. Ұсыныс дайындау. Ұсыныстамыналар көрсетіледі:

көгалдандыру қажет нақты аумақ(көше, аула, саябақ, бос жер);
қандай жұмыстар қажет (ағашотырғызу, гүлзар, газон, суаружүйесі т.б.);
не үшін қажет екені (шаң, ыстық, қауіпсіздік, көрік беру);
өтініш берушінің аты-жөні, байланыс деректері.

2. Ұсынысты мына мекемелердің бірінеберуге болады:

қалалық тұрғын үй-коммуналдықшаруашылық бөліміне
әкімдікке (жеке немесе ұжымдықөтініш ретінде)
109 iKomek арқылы (ауызша немесеонлайн өтініш)
«e-Өтініш» АЖ арқылы(электронды өтініш).

3. Ұжымдық ұсыныс тиімді, өйткені, егер ұсынысқа бірнеше тұрғын қолқойса, қаралу ықтималдығы жоғарыболады.

4. Егер ірі көгалдандыру жобасы болса(сквер, аллея, демалыс аймағы):

арнайы жоба ретінде ұсынылады;
тұрғындар дауыс береді;
бюджеттен қаржы бөлінуі мүмкін.

5. Мемлекеттік орган ұсынысты қарап, заң бойынша 15–30 жұмыс күні ішіндересми жауап береді.

Мысал: Атырау қаласының тұрғындарыөз ауласында көгалдандырудыңжеткіліксіз екенін байқайды: ағаштар аз, жазда шаң көп, көлеңке жоқ.

Тұрғындар бірігіп, ұжымдық ұсынысдайындайды. Ұсыныста:

нақты аумақ (аула мекенжайы);
ағаш отырғызу және газон жасауқажеттілігі;
себебі (шаңды азайту, көлеңкежасау) көрсетіледі.

Олар өтінішті «e-Өтініш» жүйесі арқылыәкімдікке жолдайды және оған бірнешетұрғын қол қояды.

Нәтижесінде:

ұсыныс қаралып, аумақ тексеріледі;
көгалдандыру жоспарынаенгізіледі;
келесі маусымда ағаш отырғызужұмыстары жүргізіледі.

Как подать предложение по озеленению?

- 1. Подготовка предложения. В предложении необходимо указать:

конкретную территорию, нуждающуюся в озеленении (улица, двор, сквер, пустырь и т.д.);
виды работ (посадка деревьев, цветников, газона, система полива и др.);
обоснование необходимости (пыль, жара, улучшение внешнего вида, безопасность);
ФИО заявителя и контактные данные.

2. Предложение можно направить в:

городской отдел жилищно-коммунального хозяйства;
акимат (индивидуально или коллективно);
через 109 iKomek;
через информационную систему «e-Өтініш» (электронное обращение).

3. Коллективное предложение эффективнее. Обращения, подписанные несколькими жителями, рассматриваются приоритетнее.

4. Если проект масштабный (сквер, аллея, зона отдыха):

оформляется как отдельный проект;
проходит голосование жителей;
при поддержке финансируется из бюджета.

5. Государственный орган рассматривает предложение и даёт официальный ответ в срок от 15 до 30 рабочих дней.

Пример: Жители города Атырау замечают, что во дворе недостаточно зелёных насаждений: мало деревьев, летом пыль и отсутствует тень.

Жители объединяются и подают коллективное предложение. В нем указывают:

конкретную территорию;
необходимость посадки деревьев и обустройства газона;
обоснование (уменьшение пыли, создание тени).

Заявка направляется через систему «e-Өтініш» в акимат и подписывается несколькими жильцами.

В результате:

обращение рассматривается;
территория включается в план озеленения;
в следующем сезоне проводятся работы по посадке деревьев.

28

Қаладағы мәдени іс-шаралар туралы ақпаратты қайдан білуге болады?

- Қаладағы мәдени іс-шаралар туралыақпарат бірнеше ресми және жеделақпарат көздері арқылы таратылады. Әрқайсысының өз ерекшелігі бар:

1. Ресми сайттар (негізгі және сенімдіақпарат)

·        Әкімдіктің ресми сайтында іс-шаралардың жоспары, уақыты, орнынақты көрсетіледі;

·        Бұлең сенімді және ресми ақпарат көзі;

·        Әдетте алдын ала жоспарланған іс-шаралар осы жерде жарияланады.

Қашан қолдану керек: нақты күн мен орынды білу үшін.

2. Әлеуметтік желілер (жедел ақпарат)

·        Instagram, Facebook, TikTok парақшаларында:

o   анонстар;

o   өзгерістер;

o   тікелей эфирлер жарияланады;

·        Ақпарат жылдам жаңарыпотырады, бірақ кейде қысқаша беріледі.

Қашан қолдану керек: соңғыжаңалықтарды тез білу үшін.

3. Мобильді қосымшалар мен сервистер

·        Кейбір жағдайларда хабарламаларpush немесе SMS арқылы келеді(мысалы, eGov, 1414);

·        Бұл тәсіл маңызды немесеауқымды іс-шаралар кезіндеқолданылады.

Қашан қолдану керек: автоматтыхабарлама алу үшін

Мысал:

Азамат А. Атырау қаласында өтетінмузыкалық фестиваль туралы білгісікеледі.

·        Ол ресми сайтқа кіріп, фестивальдің күні, уақыты, орны жәнебилет алу жолдарын қарады.

·        Instagram парақшасын тексеріп, бағдарламадағы өзгерістер мен қосымшамастер-класстар туралы білді.

·        Push-хабарламалардықосқандықтан, маңызды ақпаратсмартфонына келді.

Нәтиже: А. іс-шараға алдын ала дайындалып, жаңартылған ақпараттыуақытында алды.

 

Где узнать о городских культурных мероприятиях?

- Информацию о культурных мероприятиях в городе можно получать из нескольких источников, каждый из которых выполняет свою функцию:

1. Официальные сайты (основной и достоверный источник)

·        На сайте акимата публикуются точные данные: дата, место и программа мероприятий;

·        Это самый надежный источник информации;

·        Здесь размещаются заранее запланированные события.

Когда использовать: чтобы получить точную и проверенную информацию

2. Социальные сети (оперативные обновления)

·        В Instagram, Facebook, TikTok публикуются:

o   анонсы мероприятий;

o   изменения и напоминания;

o   прямые эфиры;

·        Информация обновляется быстро, но может быть краткой.

 Когда использовать: чтобы быстро узнать новости и изменения

3. Мобильные сервисы

·        В отдельных случаях уведомления приходят через push или SMS (например, eGov, 1414);

·        Используется для информирования о значимых событиях.

Когда использовать: для автоматического получения уведомлений

Мәдени іс-шаралар туралы ақпараттымына жерлерден білуге болады:

·        Әкімдіктің ресми сайты: gov.kz

·        Instagram: @atyrau_qalasy_akimdiqi

·        Facebook, TikTok: ресми парақшалар

Пример:

Гражданин А. хочет узнать о музыкальном фестивале в Атырау.

·        Он заходит на сайт акимата и видит дату, время, место и способ получения билетов.

·        Проверяет Instagram и узнает о изменениях в программе и новых мастер-классах.

·        Подключив push-уведомления, получает важные сообщения на смартфон.

Результат: Гражданин А. заранее подготовился и вовремя получил актуальную информацию.

29

Аулаға жаяу жүргінші жолын салу мүмкін бе?

-Аулаға жаяу жүргінші жолын салу мәселесі бекітілген жоспарлар мен бюджетке сәйкес қаралады.

Егер аула ортақ пайдалану аумағы болсажергілікті әкімдік арқылы шешіледі. Егер жер кондоминиумға (үйге) тиесіліболсатұрғындардың келісімі міндетті.

Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 16 шілдедегі №242 «ҚазақстанРеспубликасындағы сәулет, қалақұрылдысы және құрылыс қызметітуралы» Заңының 60 бабының 1 тармағына сәйкес Обьектілердің жәнеолардың кешендерінің құрылысы«реконструакциялау, қалпына келтіру, кеңейту, технкалық қайта жарақтандыру, жаңғырту, күрделі жөндеу) белгіленгентәртіппен бекітілген егжей-тегжейліжоспарлау жобаларына, елді мекенніңбас жоспары негізінде орындалғанқұрылыс салу жобасына сәйкесәзірленген жобалау (жобалық сметалық) құжаттамасы бойынша жүзегеасырылады. Мамандар аумақты қарап, инженерлік желілерге кедергі жоқ екенінтексереді және жоба жасайды. Рұқсатберілген соң мердігер ұйым жолдысалады. 

 

Возможна ли установка тротуара во дворе?

- Установка тротуара рассматривается в рамках утвержденных планов и бюджета. Если двор относится к территории общего пользования, вопрос решается через акимат. Если земельный участок входит в кондоминиум дома, требуется согласие жильцов.

Согласно пункту 1 статьи 60 закона «Об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в РК» от 16 июля 2001 года № 242 строительство (реконструкция, реставрация, расширение, техническое перевооружение, модернизация, капитальный ремонт) объектов и их комплексов, а также прокладка коммуникаций, инженерная подготовка территорий, благоустройство и озеленение осуществляются по проектной (проектно-сметной) документации, разработанной в соответствии с утверждёнными в установленном порядке проектами детальной планировки, проектом застройки, выполненными на основании генерального плана населённого пункта. Специалисты выезжают на место, проверяют наличие инженерных сетей и разрабатывают проект. После получения разрешений подрядная организация выполняет строительные работы. 

30

Көпқабатты тұрғын үйге қызмет көрсететін ұйымды қалай білуге болады?

- 1. Үйге қызмет көрсететін ұйым туралыақпаратты ПИК/МИБ-тен немесеқалалық тұрғын үй-коммуналдықшаруашылық бөлімінен алуға болады.

Атырау қалалық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі тұрғын үй секторынажауапты жергілікті орган болыптабылады. Мұнда сұрау салып, сіздіңүйіңіздің қай басқарушы компанияғанемесе қызмет көрсетуші ұйымғажататынын білуге болады

Мекенжайы: Атырау қ., Азаттықдаңғылы, 101а немесе телефон арқылыбайланысуға болады.

2. Коммуналдық қызмет көрсетушімекемелерден:

Коммуналды қызметтерді әр түрліұйымдар көрсетеді, мысалы:

сумен жабдықтау мен кәріз жүйесі – «Атырау облысы Су Арнасы» КМК
жылумен жабдықтау – «Атырау жылу электр орталығы» АҚ
газ қызметтері – «Атыраугазинвест» ЖШС және т.б.
Бұл ұйымдармен байланысып, өзүйіңізге қандай қызмет көрсетіліпжатқанын білуге болады

3. Онлайн портал - onaykyzmet.kz арқылы:

Атырауда коммуналдық қызметтергеқосылу және келісімшарт жасау үшінарнайы онлайн портал бар - www.onaykyzmet.kz. Бұл сайт арқылысумен, газбен, жылумен және басқақызметтер бойынша келісімшарттардыжәне сервистік ақпаратты анықтауғаболады

4. Кіреберістегі хабарландырулар мен төлем қағаздары арқылы:

Өзіңіз тұратын үйдің кіреберісінде (лифт қабырғасында немесе хабарландырутақтасында) басқарушы компанияныңаты, телефоны көрсетіледі. Сондай-ақ, коммуналдық төлем түбіртегіндекелісімшарт жасаған ұйымның атауыжазылады.

Как узнать обслуживающую организацию многоквартирного дома?

- 1. Полную информацию жители могут получить в ПИК/ОСИ либо в городском отделе жилищно-коммунального хозяйства и жилищной инспекции.

Отдел жилищно-коммунального хозяйства, пассажирского транспорта и автомобильных дорог акимата города Атырау является местным органом, ответственным за жилищный сектор. Обратившись туда с запросом, вы можете узнать, к какой управляющей компании или обслуживающей организации относится ваш дом. Адрес: г. Атырау, проспект Азаттык, 101а или можно связаться по телефону.

2. Через поставщиков коммунальных услуг:

В Атырау коммунальные услуги предоставляются различными организациями, например:

водоснабжение и канализация — КГП «Атырау облысы Су Арнасы»
теплоснабжение — АО «Атырауская теплоэлектроцентраль»
газоснабжение — ТОО «Атыраугазинвест» и др.

Связавшись с этими организациями, можно уточнить, какие именно услуги предоставляются вашему дому.

3. Через онлайн-портал — onaykyzmet.kz:

В Атырау действует специальный онлайн-портал для подключения коммунальных услуг и заключения договоров — www.onaykyzmet.kz. Через данный сайт можно получить информацию по договорам на воду, газ, тепло и другие коммунальные услуги.

4. Объявления в подъезде и платежные документы:

В подъезде дома (на стене лифта или информационном стенде) часто размещаются данные управляющей компании: название и контактный телефон.

Также в квитанциях на оплату коммунальных услуг указывается наименование организации, с которой заключён договор.

 

 

 

 

 

 

Дата публикации
12 июня 2026