Бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушыларды қадағалап бағалаудың жаңа моделі туралы
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушыларды қадағалап бағалаудың жаңа моделін әзірлеп, пилоттық режимде тестілеуден өткізді.
Жаңа модель тәуекелге бағдарланған қадағалауды одан әрі дамытуға және инвесторлардың мүдделерін қорғауды, сондай-ақ корпоративтік басқару сапасын ескере отырып, кәсіби қатысушылардың қызметін бағалаудың тиімділігін арттыруға бағытталған.
Қадағалау тәсілдерін жетілдіру қажеттілігі бағалы қағаздар нарығының дамуымен, кәсіби қатысушылардың клиенттік базасының кеңеюімен және іс-қимыл факторларының маңыздылығын арттырумен байланысты. Агенттіктің қадағалау болжамдары проблемалық аймақтарды барынша ертерек анықтауға, қадағалауды нақты күшейтуге және тәуекелдерді бағалау жүйесін жетілдіру арқылы нарықтың тұрақтылығын нығайтуға бағытталған.
Модельдің әдіснамалық негізі халықаралық стандарттарға, оның ішінде IOSCO қағидаттарына, сондай-ақ Қазақстан нарығының ерекшеліктеріне бейімделген шетелдік реттеушілердің (ESMA, FCA және т.б.) тәсілдеріне сүйенеді. Бағалау негізгі төрт блок бойынша жүргізіледі: инвесторлардың мүдделерін қорғау, корпоративтік басқару, бизнес-модельді талдау, клиенттердің деректері мен активтерін қорғау. Бағалаудың қорытындысы бойынша әрбір қатысушыға қадағалау іс-қимылдары жоспарының және реттеуді жетілдіру жөніндегі ұсыныстардың негізі болып табылатын рейтинг беріледі.
Модельді пилоттық сынақтан өткізу нарыққа қатысушылардың практикасында дамытуды талап ететін бірқатар салаларды анықтауға мүмкіндік берді. Атап айтқанда, инвесторларға лайық емес қаржы өнімдерінің ұсынылуына жол бермеуге көмектесетін клиенттердің инвестициялық профилін бағалау рәсімдерін құру қажет. Теріс іс-әрекетке қарсы іс-қимыл жасау және нарықтың орнықтылығын сақтау үшін клиенттердің мәмілелерін нарықта айла-шарғы жасау белгілері тұрғысынан талдауды қамтамасыз ету талап етіледі. Директорлар кеңестері стратегиялық шешімдерді әзірлеуге, тәуекелдерді басқаруға және ішкі бақылауға жеткілікті деңгейде қатыспайды, бұл мүдделер қақтығысының ықтималдығын арттырады.
Модельді әзірлеу Агенттіктің қаржы нарығында іс-қимылды қадағалауды енгізу жөніндегі ауқымды жұмысының жалғасы болып табылады. Пилоттық жобаның қорытындысы бойынша Агенттік жаңа модельге сәйкес қадағалап бағалау жүргізу жөніндегі ішкі нұсқауды әзірледі.
Ағымдағы жылы ірі брокерлерді, дилерлер мен инвестициялық портфельді басқарушыларды қоса алғанда, қадағалап бағалауды тұтастай бағалы қағаздар нарығына қолдану жоспарлануда. Қажет болған жағдайда бағалау жаңа пайымдарды ескере отырып айқындалуы мүмкін.
Жаңа қадағалау моделінің негізгі элементтері де ескерілетін болады және Бағалы қағаздар нарығын дамытудың 2030 жылға дейінгі бағдарламасының және Капитал нарығы туралы жаңа заңның ережелерімен салыстырылады, бұл реттеудің ашықтығын, орнықтылығы мен тиімділігін арттыруға, сондай-ақ инвесторлардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды нығайтуға ықпал етеді.
Сыртқы коммуникациялар басқармасы