ҚР Қылмыстық кодексі жаңартылды: заманауи қауіптерге қарсы шаралар енгізілді

Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі (ҚР ҚК) — 2014 жылғы 3 шілдеде қабылданған және 2015 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданыста болған Қазақстанның қылмыстық құқығының негізгі және жалғыз көзі. Ол ел аумағында қылмыстар мен қылмыстық теріс қылықтар жасағаны үшін қылмыстық жауапкершілікті анықтайтын нормативтік акт бола отырып, қандай әрекеттердің қылмыстық екенін және олар үшін қандай жаза қарастырылғанын анықтайды. Осы жылдар ішінде еліміздің қылмыстық заңнамасы бірқатар өзгерістерге ұшырады. Оның ішінде 16.09.2025 ж. заңды күшіне енген ҚР ҚК өзгерістері. 2025 жылғы 16 қыркүйекте күшіне енген өзгерістер азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауды күшейтуге, сондай-ақ тұтастай алғанда қылмыстық заңнаманы нығайтуға бағытталған. ҚР ҚК-де жаңа баптар енгізілді, атап айтқанда:

115-1-бап. Сталкинг; Сталкинг-бұл адамды заңсыз қудалау, ол байланыс орнатуға және немесе оның еркіне қайшы келетін, зорлық-зомбылықпен байланысты емес, елеулі зиян келтіретін әрекеттерді білдіреді.

Сталкинг екі жүз айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не екі жүз сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға не елу тәулікке дейінгі мерзімге қамауға алуға жазаланады.

125-1-бап. Некеге тұруға мәжбүрлеу. ҚР ҚК 125-1-бабының 1-бөлігіне сәйкес: адамды зорлық-зомбылық қолдану не мүлікті жою немесе бүлдіру қатерімен, сол сияқты бопсалау арқылы, оның ішінде жәбірленушіні немесе оның жақындарын масқаралайтын мәліметтерді жария ету немесе тарату қатерімен не жария ету немесе тарату мүдделеріне елеулі зиян келтіруі мүмкін өзге де мәліметтерді некеге тұруға мәжбүрлеу жәбірленуші немесе оның жақындары, - екі мың айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.

232-1-Бап. Банктік шотқа, төлем құралына немесе сәйкестендіру құралына заңсыз беру, беру және оған қол жеткізу, сондай-ақ төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын заңсыз жүзеге асыру;

Дроппер деп өзінің банктік шотына не төлем құралына, не сәйкестендіру құралына үшінші тұлғаға заңсыз қол жеткізу не материалдық сыйақы және (немесе) мүліктік сипаттағы пайда үшін не оларды алу мақсатында үшінші тұлғаға пайдалануға заңсыз беру түсініледі. ҚР ҚК 232-1-бабының 1-бөлігі бойынша бұл әрекет жүз алпыс айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не мүлкі тәркіленіп, елу тәулікке дейінгі мерзімге тыйым салуға жазаланады.