1. Қазақстан Республикасы азаматтарының тікелей және өз өкілдері арқылы мемлекет ісін басқаруға қатысуға, мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына тікелей өзі жүгінуге, сондай-ақ жеке және ұжымдық өтініштер жолдауға құқығы бар.

  2. Республика азаматтарының мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарын сайлауға және оларға сайлануға, сондай-ақ республикалық референдумға қатысуға құқығы бар.

( Қазақстан Республикасының Конституциясы )

Республикада сайлау республика азаматының сайлау және сайлану құқығын еркін жүзеге асыруына негізделеді.

Республика Президентін, Парламент Мәжілісінің және мәслихаттарының депутаттарын, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы өткізіледі.

Республика азаматтарының сайлауға қатысуы ерікті болып табылады. Ешкімнің азаматты сайлауға қатысуға немесе қатыспауға мәжбүрлеуге, сондай-ақ оның еркін білдіруін шектеуге құқығы жоқ.

Қазақстан Республикасында сайлауды дайындау мен өткізуді ұйымдастыратын мемлекеттік сайлау органдары сайлау комиссиялары болып табылады.

          ( ҚР конституциялық заңы "Қазақстан Республикасындағы сайлау ТУРАЛЫ")

Сайлау комиссияларының бірыңғай жүйесі:

* Республиканың Орталық сайлау комиссиясы (бұдан әрі - Орталық сайлау комиссиясы ·);

* аумақтық сайлау комиссиялары;

* учаскелік сайлау комиссиялары.