2025 жылдың қорытындысы: Ақмола облысының цифрлық трансформациясы және жасанды интеллектті енгізу

2025 жылдың қорытындысы: Ақмола облысының цифрлық трансформациясы және жасанды интеллектті енгізу
2025 жылы Ақмола облысы цифрлық дамудың сапалы жаңа деңгейіне шықты. Цифрландыру және архивтер басқармасының жұмысы деректердің бірыңғай экожүйесін құруға, әлеуметтік салаға ЖИ- шешімдерді енгізуге және ең шалғай елді мекендерді сапалы байланыспен қамтамасыз етуге бағытталды.
Стратегиялық басқару және "Data-Driven Government"
Жылдың басты жетістігі өңірдің бірыңғай IT- архитектурасын қалыптастыру болды. Ақмола облысы елімізде алғашқылардың бірі болып 2030 жылға дейін цифрландыру стратегиясын бекітті. Деректерге негізделген басқару моделін (Data-Driven) және цифрлық офицерлер институтын (CDTO) енгізу процестерді мөлдір және нәтижеге бағытталған етіп терең қайта құруға мүмкіндік берді.
Бақылаудың негізгі құралы Digital Aqmola платформасы болды - нақты уақыт режимінде деректерді талдау мен бақылауға арналған Бірыңғай цифрлық платформа. Орталық ЖИ және Big Data негізінде болжамды талдауды, цифрлық трансформацияның KPI бақылауын, ведомствоаралық өзара іс-қимылды және инциденттерге жедел ден қоюды қамтамасыз етеді. Жүйенің тиімділігін Мемлекет басшысы өңірге сапары барысында атап өтті, бұл облыстың цифрлық қайта құру көшбасшыларының бірі ретіндегі мәртебесін растады.
АӨК цифрландыру: ауыл шаруашылығы қызметіндегі ЖИ
Агроөнеркәсіптік кешен-жасанды интеллектті енгізудің алғашқы бағыттарының біріне айналған облыс экономикасының негізгі саласы. Екі бірегей пилоттық іс жасалды:
* "Субсидиялар" жағдайы: ЖИ салық жүктемесін, егістік жерлерді игеруді және жұмыспен қамтуды талдайды. Осы негізде шаруашылықтар тиімділік бойынша жіктеледі, бұл мемлекеттік қолдау шараларының барынша ашықтығы мен қайтарымын қамтамасыз етеді.
* "Дихан+" кейсі: озық агроөнеркәсіп базасында өндірістік деректерге талдау жүргізілді. Жасанды интеллект өнімділіктің жоғалу себептерін анықтады және агротехнологияға түзетулер енгізуді ұсынды. 2026 жылға қарай бұл қосымша кірісті 700 млн теңгеге жуық қамтамасыз ете отырып, өнімділікті гектарына 5 центнерге арттыруға мүмкіндік береді деп күтілуде.
* Аудит және перспективалар: өңірдің 1800 шаруашылығына аудит жүргізілді. Нақты егіншіліктің эталонына айналатын 4 пилоттық шаруашылық анықталды.
Әлеуметтік сала: медицинадағы жасанды интеллект
Әлеуметтік саланы цифрландыру жоғары технологиялар өмірді сақтауға және білімге қол жеткізуге тікелей әсер ететін басым бағытқа айналды:
* Инсультпен күрестегі ЖИ Cerebra): 2025 жылдың желтоқсанында аймақта инсульт диагностикасын қолдау бойынша серпінді жоба іске қосылды. Жасанды интеллект негізінде Cerebra бағдарламалық қамтамасыз ету көпсалалы облыстық ауруханада және Атбасар ауданаралық ауруханасында енгізілді. Жүйе КТ суреттерін автоматты түрде талдайды, зақымдануларды ASPECTS шкаласы бойынша бағалайды және дәрігерлерге 24/7 режимінде маңызды шешімдер қабылдауға көмектеседі. ЖИ- мен жұмыс істеудің алғашқы апталарында 64 зерттеу талданды, бұл "алтын сағатта"диагностиканың жылдамдығы мен дәлдігін едәуір арттырды.
* Дәрігердің цифрлық ассистенті: Көкшетау, Ақкөл, Степногорск және Қосшыда қатар Ascle AI жүйесі жұмысын жалғастыруда, ол дәрігерлерді күнделікті жүктемеден босатып, 80% дәлдікпен алдын ала диагноз қоюға көмектеседі.
Байланыс және интернет инфрақұрылымын дамыту
Ағымдағы жылы өңір телекоммуникацияларды дамытуда сапалы серпіліс жасады. Бүгінде облыстың ауылдық елді мекендерінің 97,6% - ы мобильді байланыспен қамтамасыз етілген. Облыстың барлық 524 мектебі жылдам интернетпен қамтамасыз етілген. 210 ауылдық мектепте Starlink терминалдары орнатылған, бұл оқушыларға елді мекеннің қашықтығына қарамастан әлемдік білім беру платформаларына қол жеткізуге мүмкіндік берді. Инфрақұрылымды дамыту бірнеше стратегиялық бағыттар бойынша жүргізілуде:
* ТОБЖ-ның ауқымды құрылысы: "Қазақтелеком" АҚ-мен меморандум және «Қолжетімді интернет” ұлттық жобасы шеңберінде өңірдің 274 ауылына талшықты-оптикалық байланыс желілерін жеткізу жүргізілуде (2027 жылға қарай жалпы жоспары 280 АЕМ-ге дейін). Қазіргі уақытта 10 000 портқа арналған ТОБЖ салынды.
* 5g және 4G желілерін орналастыру: Көкшетауда Tele2/Altel операторы 5G стандартының 15 базалық станциясын пайдалануға берді (жоспар 115% орындалды). Сонымен қатар 4G желілерін жаңғырту жүргізілуде: Kcell операторы 2g – ден 4G-ге көшумен Астана-Көкшетау трассасы бойындағы 14 базалық станцияны жаңғыртса, Tele2/Altel операторы 15 жаңа станцияны іске қосты және 245 базалық станцияны 4G жаңартты. "КаР-Тел" ЖШС (Beeline) операторы 2024-2025 жылдары 17 жаңа базалық станцияны іске қосты, Щучинск қаласы маңындағы объектілерді қоса алғанда, қала маңындағы айналма жолмен және Астана – Бозайғыр учаскесінде 66 базалық станция жаңғыртылды.
* Инновациялық шешімдер және Freedom Telecom: Freedom Holding Corp-пен серіктестікте. қалалар мен ауылдарда FWA-желілерін (Fixed Wireless Access) іске қосу жобалары пысықталды. Көлік дәліздерін үздіксіз жабуды қамтамасыз ету үшін негізгі автожолдар бойында антенна-діңгек құрылыстарын салу бойынша 2026 жылға жоспар қалыптастырылды.
* Beeline Қазақстанмен тікелей спутниктік байланыс: Ақмола облысы ҚР-да бірінші болып абоненттерге хабарламаларды тікелей спутник арқылы жеткізуді қамтамасыз ететін direct to Cell сервисі іске асырылды. Ынтымақтастық сонымен қатар "ақ дақтарды" жоюға және ауылдық жерлерде Интернеттің сапасын арттыруға бағытталған.
* Энергияға Тәуелсіздік: аймақтағы алғашқы жаңартылатын энергия базалық станциясы іске қосылды, ол сыртқы электр желілеріне қосылмай, жету қиын аудандарда тұрақты байланыс орнатады.
Архив саласын жаңғырту: тарихты"цифрда" сақтау
Өңірдің архив қызметі 2025 жылы орасан зор ақпарат массивінің сақталуы мен қолжетімділігін қамтамасыз ете отырып, сапалы жаңа жұмыс форматына көшті.
* Қорлардың ауқымы: қазіргі уақытта облыстың 23 архив қоймасында мемлекеттік сақтауда 5 955 қорда 1 575 326 іс бар. Бұл тек мұқият сақтауды ғана емес, сонымен қатар цифрлық ортаға интеграцияны қажет ететін үлкен ұлттық қазына.
* Цифрландыру: бүгінгі таңда қорлардың жалпы көлемінің 15% - дан астамы цифрландырылды (3,5 млн парақтан астам). 2025 жылы әлеуметтік-құқықтық сипаттағы құжаттарға басымдық берілді, бұл архивтік анықтамалардың 100% -. электрондық форматқа ауыстыруға мүмкіндік берді.
Қауіпсіздік және "ақылды қала"
Бейнебақылау және жасанды интеллект жүйелерінің дамуы қоғамдық қауіпсіздіктің негізіне айналды:
* Зияткерлік мониторинг: Көкшетау және Қосшы қалаларында "Сергек" кешендерінің желісі кеңейтілді. Тек Қосшыға құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету үшін 1000-ға жуық камера жұмылдырылған, сондай-ақ бұрын болған 500-ге жуық камера бірыңғай бейнемониторинг жүйесіне біріктірілген. Облыста осындай жүйелерді енгізу бойынша жұмыстар жүргізілуде.
* ⁠Ai Komek бірыңғай қызметі: коммуналдық және шұғыл қызметтерді (109, 112) бірыңғай платформаға интеграциялау жүргізілді. Telegram және Whatsapp боттар қосылған. Дауыстық ЖИ- көмекшіні енгізу азаматтардың үлгілік өтініштерін өңдеуді автоматтандыруға және ден қою уақытын қысқартуға мүмкіндік берді.
* "Дрондардың Бірыңғай инфрақұрылымы" жобасы: пилотсыз технологияларды пайдалану облыс аумағын қадағалауды автоматтандыруға мүмкіндік берді. Бір жылғы Мониторингта келесі анықталды:
o 5 заңсыз салынған нысандар;
o 5 ықтимал өрт ошақтары (түтін);
o 10 рұқсат етілмеген полигондар;
o желілерде жылу шығыны бар 20 учаске;
o қатты және ірі қалдықтардың жиналуы бар 40 нысан.
* Өртті ерте анықтау жүйесін іске қосу: қазіргі уақытта технология орман шаруашылығының 5 мекемесін қамтиды: Ақкөл, Бұқпа, Кеңес, Красноборск және Куйбышевское.
* ЖИ жолдардың жай-күйін талдау: Қосшы және Көкшетау қалаларында ЖИ қолдану арқылы 1 500 км-ден астам көше-жол желісі зерттелді, бұл жабынның ақауларын тіркеуге және жөндеу жұмыстарын жоспарлау үшін объективті талдау жасауға мүмкіндік берді.
IT- экожүйе мен инновацияны дамыту
Aqmola Hub 2025 жылы Технологиялық кәсіпкерлікті дамытудың орталық алаңына айналды:
* 3000-нан астам адам қатысқан хакатондар мен жасанды интеллект воркшоптарын қоса алғанда, 65 ауқымды іс-шара ұйымдастырылды.
* EdTech және MedTech салаларындағы өңірлік стартаптар жергілікті IT-мамандардың жоғары әлеуетін растай отырып, мемлекеттік секторда пилоттық енгізуді бастады.
2025 жылдың қорытындысы Ақмола облысында цифрлық трансформация жүйелі және үдемелі сипатқа ие екендігін айғақтайды. Қазіргі заманғы технологияларды қолдану нақты мақсаттарға қызмет етеді – өмір сүру сапасын арттыру, әлеуметтік тұрақтылық пен мемлекеттік басқарудың тиімділігін нығайту. Бұл бағыттағы жұмыс Мемлекет басшысы белгілеген басымдықтарға қатаң сәйкес жалғастырылатын болады.