
Облыс аумағында 1227 орынға арналған арнайы әлеуметтік қызметтер көрсететін 8 мекеме (бұдан әрі – АӘҚ) жұмыс істейді. Штаттық бірлік саны – 1029,75. Сонымен қатар, жыл сайын 3000-ға жуық зейнеткерге қызмет көрсететін «Белсенді ұзақ өмір сүру орталығы» (бұдан әрі – БҰӨО) жұмыс істейді, онда 149,5 штаттық бірлік қарастырылған.
2025 жылға 8 АӘҚ орталығына (БҰӨО қоса алғанда) 5 553 442,0 млн теңге бөлінді.
Атап айтқанда:
220 орынға арналған қарттар мен мүгедектерге арналған жалпы типтегі КММ «Шарапат» арнайы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығы (оның ішінде 170 орын – стационар, 50 орын – оңалту бөлімшесіне). 2025 жылы қызметпен 197 адам қамтылды.
18 жастан асқан психоневрологиялық аурулары бар адамдарға арналған 606 орындық екі орталық (505 орындық КММ «Аманат» Есік АӘҚ орталығы және 101 орындық КММ «Ақ ниет» Талғар АӘҚ орталығы).
Психоневрологиялық ауытқулары бар мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған 110 орындық КММ «Аяла» Талғар арнайы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығы (70 орын – стационар, 40 орын – оңалту бөлімшесі).
Қонаев қаласындағы психоневрологиялық ауытқулары және тірек-қимыл аппараты бұзылған мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған 60 орындық КММ «Күндізгі болу орталығы».
Қиын өмірлік жағдайға тап болған адамдарға арналған 80 орындық КММ «Әлеуметтік бейімдеу орталығы».
Тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына арналған 50 орындық КММ «Әлеуметтік көмек көрсету орталығы».
18 жастан асқан психоневрологиялық аурулары бар мүгедектерге арналған 101 орындық КММ «Бақанас» арнайы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығы.
Облыс аумағында АӘҚ көрсететін 23 бөлімше жұмыс істейді. Оның ішінде:
– 10 бөлімшеде психоневрологиялық аурулары бар 18 жастан асқан адамдар мен балалар – 903 адамға қызмет көрсетілді;
– 11 бөлімшеде жалғызбасты және жалғыз тұратын қарттар мен мүгедектер – 1239 адамға қызмет алды;
– аралас контингентке арналған 2 бөлімшеде – 214 адамға қызмет көрсетілді.
Облыста үкіметтік емес ұйымдармен (ҮЕҰ) өзара іс-қимыл бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Үй жағдайында АӘҚ көрсету үшін 2 ҮЕҰ-мен 50 адамды қамтитын келісімшарт жасалған.
Жартылай стационарлық режимде мүмкіндігі шектеулі 847 балаға АӘҚ көрсету үшін 13 ҮЕҰ-мен келісімшарт жасалған.
Бүгінде облыстың 9 ауданында және 2 қаласында «Отбасыны қолдау орталықтары» құрылған.
Сонымен қатар, аутизм және басқа да менталды бұзылыстары бар балаларға арналған күндізгі болу орталығын, 150 орындық екі оңалту орталығын және шағын үйлерді ашу бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Атаулы әлеуметтік көмек отбасының барлық мүшелеріне жан басына шаққандағы ең төменгі күнкөріс деңгейі мен кедейлік шегінің айырмашылығы ретінде (ең төменгі күнкөріс деңгейі 23112 теңге кедейлік шегінің 70%) тоқсан сайын хабарласқан айдан бастап тағайындалады.
Жан басына шаққандағы орташа табысы кедейлік шегінен аспайтын Қазақстан Республикасы азаматтарының, оралмандардың, босқындардың, шетелдіктердің және Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын, азаматтығы жоқ адамдардың атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы бар.
Атаулы әлеуметтік көмек көрсетілуі үшін тұрғылықты жері бойынша – халықты жұмыспен қамту орталығына, ал ауылдық жерлерде кент, ауыл, ауылдық округ әкіміне белгіленген үлгідегі өтінішпен және сәйкестендіру үшін жеке басын куәландыратын құжатпен жүгінеді.
АӘК мыналарға тағайындалмайды:
1) жан басына шаққандағы орташа табысы (23 112 теңге) белгіленген кедейлік шегінен асатын адамдарға (отбасыларға);
2) «Мемлекеттік атаулы көмек туралы» Заңның 2-бабы 6-тармағында көрсетілген адамдарды қоспағанда, еңбекке қабілетті мүшесі жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысудан бас тартқан отбасыға – жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысудан бас тартқан күннен бастап алты ай бойы;
3) алушының кінәсі бойынша бұрын жасалған әлеуметтік келісімшарт бұзылған және (немесе) әлеуметтік келісімшартта көзделген міндеттемелер орындалмаған жағдайларда, адамға (отбасыға) – атаулы әлеуметтік көмекті тағайындауға өтініш жасаудың алдындағы алты ай бойы;
4) атаулы әлеуметтік көмек тағайындау үшін көрінеу жалған мәліметтер және (немесе) анық емес құжаттар берген адамдарға (отбасыларға) – оларды ұсынған күннен бастап алты ай бойы;
5) материалдық жағдайын зерттеп-қарау нәтижелері бойынша дайындалған учаскелік комиссияның қорытындысына сәйкес атаулы әлеуметтік көмек беруге мұқтаж емес адамдарға (отбасыларға) тағайындалмайды.
Сомасы 42500 теңге әлеуметтік төлемге келесі санаттағы азаматтар үміткер бола алады:
1) екінші деңгейдегі банктердің қызметкерлерін, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың және олармен аффилиирленген заңды тұлғаларды, мемлекеттік заңды тұлғаларды (шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындардың қызметкерлерін қоспағанда), сондай-ақ акцияларының және жарғылық капиталындағы үлесі 100% мемлекетке тиесілі заңды тұлғаларды қоспағанда, жалақы сақталмайтын еңбек демалысы кезіндегі қызметкерлер;
2) жеке кәсіпкерлер;
3) жеке практикамен айналысатын адамдар;
4) нысанасы жұмыстарды орындау (қызметтерді көрсету) болып табылатын азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша табыс алатын жеке тұлғалар (бұдан әрі – АҚС шарттары бойынша табыс алатын жеке тұлғалар);
5) бірыңғай жиынтық төлемді төлеушілер болып табылатын жеке тұлғалар (бұдан әрі – БЖТ төлеуші).
Жалақысы сақталмайтын демалыста жүрген және төлемге құқығы бар қызметкерлердің тізімін жұмыс берушілер egov.kz және 42500.enbek.kz порталдары арқылы ұсынады. Басқа санаттағылар төлем тағайындауға өтінішті өздері береді.
Жалдамалы қызметкер болып табылмайтын, төлем тағайындауға жататын азаматтар:
- egov.kz – «Электрондық үкіметтің» веб-порталы;
- 42500.enbek.kz порталы;
- «Электрондық үкімет» telegram-bot-ы арқылы өтініш бере алады.
Төлемдерді проактивті форматта тағайындау қарастырылуда. Қызметі шектелген болса, соңғы рет төлем алған азаматтардан SMS арқылы табысын жоғалту фактісін растау сұралады. Оң жауап пен проактивті түрде тағайындауға келісім болған жағдайда, төлемдер өтінішсіз тағайындалады. Олардың порталдарға өтініш беруінің қажеті жоқ, олар өз мәртебесін одан әрі қадағалай алады.
Біржолғы төлем қатаң карантиндік шектеу шараларының енгізілуіне байланысты табыстан толық айырылу фактісі жоқ адамдарға, оның ішінде:
1) жұмыс берушінің, жеке кәсіпкердің, жеке практикамен айналысатын адамның немесе азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт бойынша табыс алатын жеке тұлғаның қызметі қатаң карантиндік шектеу шараларының енгізілуімен шектелмеген жағдайда;
2) жалақысы сақталмайтын демалыста жүрген адамдарды қоспағанда, жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысындағы немесе әлеуметтік демалыстағы сондай-ақ еңбек заңнамасына сәйкес тоқтап тұрудың енгізілуіне байланысты жұмысынан босатылған адамдарға;
3) ағымдағы жылдың бірінші жартыжылдығында бірыңғай жиынтық төлем төлеу фактісі анықталмаған БЖТ төлеушілерге;
4) АҚС шарттар бойынша жұмыстарды орындаудан (қызметтер көрсетуден) табыс алатын, ағымдағы жылғы бірінші жартыжылдықта өздері үшін міндетті зейнетақы жарналары түспеген жеке тұлғаларға;
5) зейнетақы жарналарын, мемлекеттік жәрдемақылар, атаулы әлеуметтік көмек алушыларға, әлеуметтік сақтандыру қорынан төленетін әлеуметтік төлемдерді алушыларға, жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларымен қамтылмаған адамдарға және Халықты жұмыспен қамту туралы» 2016 жылғы 6 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жұмыс күшінің құрамына кірмейтін, Қазақстан Республикасы бас санитариялық дәрігерінің қаулысына сәйкес карантиндік шектеу шаралары енгізілген кезеңде БЖТ төлеген адамдарға;
6) толық мемлекеттің қамсыздандыруындағы қылмыстық-атқару жүйесінің мекемелеріндегі адамдарға;
7) біржолғы төлем алушының жоғалтылған табысы қалпына келтірілген жағдайда тағайындалмайды.
Өтініштерді қабылдау 2020 жылдың 1 қыркүйегіне дейін жалғасады.
Көпбалалы отбасыларға берілетін жаңа мемлекеттік жәрдемақыны отбасы балаларының санына қарай 4-тен көп баласы бар отбасыларға 42496 теңгеден 78 мың теңгеге дейін сараланған.