Егер шартта еңбек шартының белгілері болса, азаматтық-құқықтық шарт (АҚШ) жасасуға тыйым салынады.

Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне 2026 жылғы маусымнан бастап шарттарды жасасуға бақылауды күшейтетін өзгерістер күшіне енеді. ҚР ЕК-нің 26-бабына сәйкес, егер азаматтық-құқықтық сипаттағы шартта (АҚШ) ЕК-нің 27-бабында көзделген еңбек шартының кемінде бір белгісі болса, мұндай шартты жасасуға тыйым салынады.

 

Еңбек кодексінің 26-бабы 1-1-тармақшамен толықтырылды:

 

Жеке тұлғамен, егер онда осы Кодекстің 27-бабында көзделген еңбек шартының кемінде бір айқындаушы белгісі болса, азаматтық-құқықтық шарт жасасуға жол берілмейді.

 

Осы Кодекстің 27-бабында көзделген еңбек шартының бір немесе бірнеше айқындаушы белгілері бар шарт, тараптар оны қалай атағанына қарамастан, еңбек шарты деп танылады және Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес құқықтық салдарға әкеп соғады.

 

АҚШ (ГПХ) келесі белгілердің кемінде бірі болған жағдайда (атауына қарамастан) еңбек шарты деп танылады:

– жұмыскердің белгілі бір біліктілік, мамандық, кәсіп немесе лауазым бойынша еңбек функциясын орындауы;

– міндеттерді жеке өзі орындауы және ішкі еңбек тәртібіне бағынуы;

– еңбегі үшін жалақы алуы.

 

АҚШ бойынша жұмыс істейтін тұлға, еңбек шартымен жұмыс істейтін қызметкерге қарағанда, мыналарға үміт арта алмайды:

– жұмыс беруші тарапынан жеке зейнетақы шотына аударымдар;

– жұмыс беруші қаражаты есебінен уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша әлеуметтік жәрдемақы алу;

– ақылы еңбек демалысын алу;

– міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіне қатысу (АҚШ бойынша әлеуметтік төлемдер 2025 жылдан бастап міндетті болды).

 

Жаңа нормалар 2026 жылғы маусымнан бастап күшіне енеді.