Буллинг дейтін бүлік бар
Психолог мамандардың айтуынша буллингтің кез келген түрі қауіпті.
Буллинг сөзі ағылшын тілінің bully, яғни қорқыту ұғымын береді. Бұл физикалық агрессияны ғана емес, психологиялық қысым, қорқыту, тартып алу, қорлау дегенді білдіреді.
Яғни, қазіргі уақытта әлеуметтік желілер мен технологиялардың жаңа деңгейге шығуы балалар арасындағы буллингті де жаңа деңгейге көтерген.
Буллинг көп жағдайда физикалық қысымнан ғана тұрмайды. Көбінесе психологиялық шабуыл: қорлау, жаман сөздер айту, келемеждеу, өсек пен өтірік сөз тарату және шеттетуден тұрады.
Буллинг мәселесін бірден және мәңгілікке шешу қиындық тудырады. Білім беру ұйымы мектеп оқушылары арасындағы буллинг мәселесіне үлкен көңіл бөлуі керек.
Буллинг тек балаларды ғана емес, мұғалімдерді де қамтиды. Яғни, балалар да, мұғалімдер де буллингтің құрбанына айналуы мүмкін, ал ересектер де, балалар да бұзақы рөлін атқара алады. Буллингтің дамуына көп жағдайда отбасындағы тәрбие, балада сәби кезінен бастап тәрбиеленетін көзқарастар ықпал етеді. Сондай-ақ буллингтің дамуы балалар білім алуға баратын оқу орнының микроклиматына ықпал етеді.
Психолог мамандар буллингке баратын балалардың да психологиялық ерекшеліктеріне мән беру қажет деп санайды. Өйткені отбасының әл-ауқатына, ата-анасының қамқорлығына және даму деңгейіне қарамастан, кез келген бала қорлаудың құрбаны болуы мүмкін. Агрессия олардың балаларына қарсы бағытталмағанын көрсе де, ересектердің мұндай мәселелерді бақылауда ұстауы маңызды.
Егер буллинг көріністерін уақытында тоқтатпаса, уақыт өте келе олар қауіпті бола бастайды. Зорлық-зомбылық мәселесін шешу үшін буллинг жағдайын жасау әрекеттеріне дұрыс және дер кезінде жауап беру маңызды. Білім беру ұйымдарының барлық қатысушылары буллинг мәселесімен белсенді және байыпты айналысса, онда көптеген қақтығыстардың алдын алуға болады.
Мамандардың сөзіне сүйенсек, жасөспірімдер арасындағы буллинг – кешенді тәсілді қажет ететін мәселе. Мектептегі қудалаумен бала жалғыз өзі емес, бүкіл тарап – оқушының өзімен қатар ата-ана мен мұғалім де күресуі керек.
Егер ата-ана баласы буллинг құрбаны болғанын байқаса, онымен отырып сөйлескені абзал. Себебі балалар көп жағдайда ол тақырыпты қозғаудан қашады. Сондықтан жағдайдың мән-жайын анықтау үшін талпыныс жасау керек.
Кез-келген ата-ана балаларын ешкімнің қорлаумау керек екендігіне басты назарда ұстауы міндетті. Демек, егер біз қоғам ретінде өсіп, дамуымыз керек болса, қорлауға қарсы тұру үшін, бірлесіп жұмыс жасап және балаларымыздың қауіпсіз сезінуін қамтамасыз етуіміз қажет.
Байғанин аудандық прокуратурасы