Нодулярлық дерматиті

Ірі қара мал нодулярлық дерматиті (тері ісігі, түйіндік экзантема, жұқпалы түйіндік дерматит) ірі қара малдың қызбамен, тері асты дәнекер тінінің және ағзалардың ісінуімен, тері түйіндерінің пайда болуымен, көздің, тыныс алу және ас қорыту жолдарының шырышты қабығының зақымдануымен қоса жүретін вирустық жұқпалы ауруы. Нодулярлы дерматит кезіндегі өлім-жітім 10% – дан аспайды, алайда қаржылық шығын үлкен, ол өсім мен сауынның төмендеуімен, сондай-ақ сиыр терісін пайдаланудың мүмкін еместігімен көрінеді. Ауру жылы климаты бар жерлерде таралған. Ірі қара малдың нодулярлық дерматитін антигендік қасиеттері бойынша қой шешегінің вирусына жақын қоздырғыштар тобынан туындайды. Контагий қан сорғыш ұшатын жәндіктер, құтандар арқылы таралады, сондай-ақ сілекеймен, спермамен, сүтпен, ауру жануар терісінің қабыршықтанған бөліктерімен бөлінеді. Ірі қара малдың нодулярлы дерматитімен малдың 5-100% зарарланады. ІҚМ нодулярлы дерматитіне қарсы терапиялық және дезинфекциялық іс-шараларды жүргізу кезінде жануарлардың 99%-ын сақтап қалуға болады. Сауыққан күйіс қайырушы жануарларды тұрақты иммунитет пайда болады. Алайда, нодулярлы дерматитпен ауырған шаруашылықтарда қоздырғышқа антиденелердің болуы жыл сайын диагностикалық аллерген енгізген кезде анықталуда. Жас және асыл тұқымды жануарлар ауруға бейім. Ұшатын қансорғыш буынаяқтылар көп таралған жерлерде нодулярлық дерматит жиі кездеседі. Вирус құстар арқылы тасымалдануы мүмкін.
Егілген жануарлардың еті қандай да бір реакциялар болмаған жағдайда шектеусіз пайдаланылады. Вакцина егілген жерде реакция болған жағдайда, етті кемінде 14 тәуліктен кейін пайдалануға рұқсат етіледі.