Тұрғын үй көмегі – бұл Қазақстандағы аз қамтылған азаматтар мен отбасыларға арналған мемлекеттік төлем. Оның негізгі мақсаты – мемлекеттік тұрғын үй қорынан алынған тұрғын үй, коммуналдық қызметтер және тұрғын үйді жалға алу шығындарының бір бөлігін өтеу.
Мемлекет әлеуметтік осал азаматтарды қолдайды және цифрландыру арқылы процестің ашықтығын қамтамасыз етеді.
Өтініш беру процесі барынша жеңілдетілген және қолжетімді: порталда электрондық өтінім беру мүмкіндігі көзделген egov.kz.
2026 жылы тұрғын үй көмегін қалай алуға болады:
Тұрғын үй көмегі аз қамтылған азаматтарға және табысы төмен отбасыларға беріледі, ал тұрғын үйге, коммуналдық қызметтерге және тұрғын үйді жалға алуға арналған шығыстар (егер ол мемлекеттік тұрғын үй қорынан алынса) өңірде белгіленген шекті мөлшерден асып кетсе, онда бұл көмек беріледі.
Тұрғын үй көмегін өзінің жалғыз тұрғын үйінде тұратын немесе мемлекеттік тұрғын үй қорынан жалға алған азаматтар ала алады.
Кім аз қамтылған деп есептеледі? Бір тұрғын үйде тұратын және отбасының барлық табысына шаққандағы тұрғын үйге, коммуналдық қызметтерге немесе (мемлекеттік қордан жалға алған жағдайда) баспананы жалдауға жұмсайтын нақты шығындары, мәслихаттар белгілеген шекті деңгейден (яғни 5%-дан 10%-ға дейін) асып кететін отбасылар аз қамтамасыз етілген деп есептеледі.
Көмек алудың негізгі шарттары:
- Тiркеу және тұру: көмек тек тұрақты тiркелген және нақты тұрған жерi бойынша ғана көрсетiледi.
- Жалғыз тұрғын үй: көмек тек бір тұрғын үй-жайға беріледі. Азаматтар өздерінің жалғыз тұрғын үйінде тұруы немесе оны мемлекеттік тұрғын үй қорынан жалға алуы тиіс.
- Табыстарды есепке алу: Отбасының табысы өтініш берген тоқсанның алдындағы тоқсан бойынща есептеледі. Кірістің барлық түрі есепке алынады: жалақы, жәрдемақы, алимент, бизнестен түсетін кіріс, жалға алу, бағалы қағаздар, сыйға тарту және т.б. Тұрғын үй көмегін көрсету қағидаларында көрсетілгендерді қоспағанда (Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2023 жылғы 8 желтоқсандағы № 117 бұйрығы).
- Тағайындау кезеңі: Тұрғын үй көмегі бір тоқсанға (3 айға) беріледі. Осы мерзім аяқталған соң қайтадан өтініш беріп, табыс пен шығынды растап отыру қажет. Мемлекеттік қызметті қайта алу мүмкіндігі қарастырылған.
Коммуналдық қызметтер кімге өтеледі? Тұрғын үй көмегі аз қамтамасыз етілген азаматтарға келесі шығындардың бір бөлігін өтеуге арналған:
- коммуналдық қызметтер: су, жарық, жылу, газ;
- тұрғын үйді және үй маңындағы аумақты күтіп-ұстау;
- күрделі жөндеу;
- байланыс қызметтері (мысалы, телефон үшін абоненттік төлем);
- мемлекеттік тұрғын үй қорынан алынған тұрғын үй үшін жалдау ақысы.
Нені білу маңызды:
- көмек тек бір тұрғын үй-жайға ғана көрсетіледі;
- көмек жеке тұлғадан жалға алынған үйдің төлемдеріне қатысты емес;
- көмек коммуналдық қызметтерді нормативтен тыс тұтынуды жаппайды
- көмек тұрғын үй алаңының белгіленген нормаларынан асатын тұтынуды жаппайды;
- табысты жасырған жағдайда көмек тоқтатылып, қайтарылуы талап етілуі мүмкін.
Тұрғын үй көмегін рәсімдеу үшін мыналар қажет:
- Жеке куәлік;
- Өтініш берер алдындағы тоқсанға отбасының табысын растайтын құжаттар;
- Сол тоқсандағы коммуналдық қызметтерге (жылу, су, жарық, газ және т.б.), тұрғын үйді күтіп-ұстау мен күрделі жөндеуге төленген түбіртектер;
- Байланыс қызметтері үшін (телефон және т.б.) түбіртек немесе келісімшарт;
- Егер баспана мемлекеттік қордан жалға алынған болса – жалға алу шарты және төлем мөлшері көрсетілген құжат;
- Банктік есепшот нөмері (IBAN).