Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу
Сыбайлас жемқорлық — бұл жай ғана құқық бұзушылық емес, ол мемлекеттіліктің негіздеріне, экономикалық дамуға және қоғамның сеніміне нұқсан келтіретін ең қауіпті әлеуметтік құбылыстардың бірі. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес тек жекелеген органдардың міндеті емес, бұл – мемлекет пен әрбір азаматтың ортақ ісі екенін ашық айту қажет.
Сыбайлас жемқорлық тікелей экономикалық шығын келтіреді. Инфрақұрылымды дамытуға, білім беру, денсаулық сақтау және әлеуметтік қолдауға бағытталуы тиіс қаражат жосықсыз тұлғалардың қалтасында қалып қояды. Бұл өз кезегінде даму қарқынының баяулауына, халықтың өмір сүру сапасының төмендеуіне және әлеуметтік теңсіздіктің артуына әкеледі. Нәтижесінде қарапайым азаматтар зардап шегеді — яғни мемлекеттік жүйе қызмет етуі тиіс негізгі топ.
Алайда сыбайлас жемқорлықтың зияны тек экономикамен шектелмейді. Ол билік институттарына деген сенімді әлсіретеді, қоғамда әділетсіздік пен жазасыздық сезімін қалыптастырады. Заң алдындағы теңдік қағидаты бұзылған кезде, қоғамдық қатынастардың бүкіл жүйесіне нұқсан келеді. Сондықтан елімізде «Заң мен тәртіп» қағидаты дәйекті түрде жүзеге асырылып келеді, ол адал, әділетті және ашық қоғам қалыптастыруға бағытталған.
Бұл мәселеде ерекше жауапкершілік мемлекеттік қызметшілерге жүктеледі. Мемлекеттік қызмет — бұл артықшылық емес, халыққа қызмет етудің жоғары миссиясы. Әрбір мемлекеттік қызметші заңнаманы қатаң сақтауға, адал, ашық әрі қоғам мүддесіне сай әрекет етуге міндетті. Мемлекеттік қызметшілер тарапынан сыбайлас жемқорлықтың кез келген көрінісі жол берілмейді және заң аясында қатаң түрде тоқтатылуы тиіс.
Сонымен қатар, сыбайлас жемқорлықтың екіжақты құбылыс екенін түсіну маңызды. Жауапкершілік тек пара алатындарға ғана емес, оны беретіндерге де жүктеледі. Мәселені заңсыз жолмен «шешуге» ұмтылу — бұл да заң бұзушылық және әділдік қағидаттарына қайшы әрекет. Мұндай іс-әрекеттерге мүлдем төзбеушілік қалыптастыру — қазіргі қоғамның басты міндеттерінің бірі.
Бүгінгі таңда сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мәселесіне ерекше назар аударылуда. Маңызды бағыттардың бірі — халықтың құқықтық мәдениетін арттыру, мемлекеттік органдардың ашықтығын қамтамасыз ету, сондай-ақ адам факторын азайтып, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендететін цифрлық технологияларды енгізу. Үдерістер неғұрлым ашық болған сайын, заңсыз әрекеттерге мүмкіндік соғұрлым азаяды.
Сонымен қатар, өскелең ұрпақты тәрбиелеу аса маңызды бағыт болып табылады. Жастар арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы сананы қалыптастыру — ел болашағына салынған инвестиция. Қазіргі таңда мектептер мен оқу орындарында адалдық, әділеттілік және жауапкершілік қағидаттарын дәріптеуге бағытталған тақырыптық сабақтар, кездесулер мен іс-шаралар өткізілуде. Жастар табысқа тек еңбек пен білім арқылы жетуге болатынын, заңды айналып өту жолымен емес екенін анық түсінуі тиіс.
Біз адалдықты өмірлік нормаға айналдырған, ал сыбайлас жемқорлықты мүлде қабылдамайтын ұрпақты тәрбиелеуіміз қажет. Тек осылай ғана мықты әрі әділетті мемлекет құруға болады.
Осы орайда әрбір азаматтың белсенді азаматтық ұстанымы да маңызды. Сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік қоғамдық нормаға айналуы тиіс. Әрқайсымыз заңдылық пен әділдік қағидаттарын ұстанған жағдайда ғана, біз жемқорлыққа жол бермейтін тиімді жүйе қалыптастыра аламыз.
Сыбайлас жемқорлық — бұл қоғам болып қарсы тұруды талап ететін кесел. Тек мемлекет пен қоғамның бірлескен күш-жігері арқылы біз бұл құбылысты жойып, тұрақты дамуға және азаматтарымыздың лайықты болашағына қол жеткізе аламыз.
Таңдау әрқашан өз қолымызда: заңмен өмір сүру немесе оны айналып өту жолдарын іздеу. Ал тек заң жолы ғана мықты, әділетті және өркендеген Қазақстанға бастайды.
Курчатов қаласының әкімі
Б. Әбдралиевтің
сыбайлас жемқорлықтың алдын
алу мәселелері бойынша мақаласы