ҚАУІПСІЗ ЕҢБЕК ЖАҒДАЙЛАРЫН ЖАСАУ БОЙЫНША ЖҰМЫС БЕРУШІНІҢ МІНДЕТТЕРІ

Қауіпсіз еңбек жағдайлары – жай ғана ұсыныс емес, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінде белгіленген жұмыс берушінің міндеті. Қызметкердің өмірі мен денсаулығы еңбек заңнамасының негізгі басымдықтарының бірі болып табылады.

Жұмыс беруші жұмысты зиянды және қауіпті өндірістік факторлардың әсерін барынша болдырмайтындай немесе азайтатындай етіп ұйымдастыруға міндетті.

Жұмыс беруші нақты қандай міндеттерді орындауы тиіс? ҚР Еңбек кодексінің 182-бабына сәйкес жұмыс беруші:

• Кәсіптік тәуекелдерді бағалауға және олардың алдын алу, жабдықтар мен технологиялық процестерді неғұрлым қауіпсіз түрлеріне ауыстыру арқылы тәуекелдерді барынша азайту және болдырмау жөнінде шаралар қабылдауға;
•  Қызметкерлерді қауіпсіздік және еңбекті қорғау мәселелері бойынша оқыту, нұсқама беру және білімдерін тексеруді жүргізуге;
•  Қызметкерлерді өндірістік процестерді қауіпсіз жүргізу және жұмыстарды қауіпсіз орындау жөніндегі қажетті құжаттармен және нұсқаулықтармен қамтамасыз етуге;
•  Өндірістік жабдықтардың, ғимараттар мен құрылыстардың, сондай-ақ жұмыс орындарының белгіленген талаптарға сәйкес қауіпсіздігін қамтамасыз етуге;
•  Еңбек жағдайларына сәйкес жеке қорғаныш құралдарын пайдалану қажет болған жағдайда, қызметкерлерді олармен қамтамасыз етуге;
•  Заңнамада, келісімдерде және ұжымдық шарттарда көзделген жағдайларда міндетті медициналық қарап-тексерулерді жүргізуге;
•  Еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиғаларды заңнамада белгіленген тәртіппен тергеп-тексеруге;
•  Қауіпсіздік пен еңбекті қорғауға ішкі бақылауды жүзеге асыруға және еңбекті қорғауды басқару жүйесінің жұмыс істеуін қамтамасыз етуге;
•  Қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына қауіп төндіруі мүмкін қауіпті жағдай туындаған кезде қажетті шараларды қабылдауға міндетті.

Қаржыландыру: 100% жұмыс берушінің қаражаты есебінен. ҚР Еңбек кодексінің 180-бабына сәйкес қауіпсіздік және еңбекті қорғау жөніндегі іс-шараларды қаржыландыру жұмыс берушінің қаражаты және заңнамада тыйым салынбаған басқа да көздер есебінен жүзеге асырылады.

Қызметкер қауіпсіздік пен еңбекті қорғауды қамтамасыз етуге байланысты шығындарды көтермеуге тиіс. Бұл ретте жұмыс берушінің еңбек қауіпсіздігі үшін жауапкершілігі қызметкердің өз міндеттерін орындауын жоққа шығармайды. Қызметкер өз кезегінде қауіпсіздік және еңбекті қорғау талаптарын сақтауға, берілген қорғаныш құралдарын дұрыс пайдалануға, қажетті оқыту мен медициналық қарап-тексерулерден өтуге, сондай-ақ өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін қауіпті жағдайлар, өндірістік жарақаттар және басқа да мән-жайлар туралы жұмыс берушіге дереу хабарлауға тиіс.

Маңызды: жұмыс беруші нұсқама өткізумен ғана шектеле алмайды. Қауіпсіз еңбек жағдайларын жасау – тәуекелдерді бағалауды, қызметкерлерді оқытуды, жабдықтардың жарамды болуын, қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етуді, медициналық қарап-тексерулерді, бақылауды және еңбек жағдайларын тұрақты түрде жетілдіруді қамтитын кешенді жүйе.

ҚР Еңбек кодексінің негізгі нормалары:

22, 23-баптар — қызметкердің қауіпсіздік және еңбекті қорғау саласындағы негізгі құқықтары мен міндеттері;

180-бап — қауіпсіздік және еңбекті қорғау талаптары және іс-шараларды қаржыландыру;

181-бап — қауіпсіздік және еңбекті қорғау саласындағы қызметкердің құқықтары мен міндеттері;

182-бап — қауіпсіздік және еңбекті қорғау саласындағы жұмыс берушінің құқықтары мен міндеттері;

182-1-бап — қауіпсіздік және еңбекті қорғау саласындағы қабылдаушы тараптың құқықтары мен міндеттері.

Есте сақтаңыз: қауіпсіз еңбек жағдайлары – ең алдымен адамның өмірі мен денсаулығын сақтау!