Қалай кәсіпкер болуға болады

Кәсіпкерлік субъектілері мыналар болып табылады

• азаматтар,
• кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын оралмандар және мемлекеттік емес коммерциялық заңды тұлғалар  (жеке кәсіпкерлік субъектілері),
• мемлекеттік кәсіпорындар (мемлекеттік кәсіпкерлік субъектілері).

Кәсіпкерлік субъектілері келесі санаттарға жатады:     

• шағын кәсіпкерлік субъектілері, соның ішінде микро кәсіпкерлік субъектілері;
• орта кәсіпкерлік субъектілері;
• ірі кәсіпкерлік субъектілері.

Сол немесе өзге санатқа жатқызу мыналарға байланысты:

• жұмыскерлердің жылдық орташа саны
• жылдық орташа табыс    

Кәсіпкерлік субъектілері жұмыскерлердің жылдық орташа саны  барлық жұмыскерлерді ескерумен анықталады, соның ішінде:

• аталмыш субъектінің басқа оөшауланған бөлімшелері және өкілдіктері, филилалдарының жұмыскерлері
• жеке кәсіпкердің өзі.     

Жылдық орташа табыс деп келесі сома есептеледі

• жиынтық жылдық табыс
• немесе кәсіпкерлік субъектілерінің табыстары

Шағын кәсіпкерлік субъектілері жеке кәсіпкерлер болып табылады

• заңды тұлға түзусіз
• және жұмыскерлерінің жылдық орташа саны келесіден аспайтын, кәсіпкерлікті жүзеге асыратын заңды тұлғалар:
• 100 адамнан артық емес
• және орташа жылдық табысы тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында әрекет ететін және республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген  үш жүз мың АЕК аспайтын орташа жылдық табыс, тиісті қаржылық жылдың 1 қаңтарында әрекет ететін және республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген.

Микрокәсіпкерлік субъектілері болып табылады

• жұмыскерлердің келесі жылдық орташа табысымен жеке кәсіпкерлікті жүзеге асыратын шағын кәсіпкерлік субъектілері:
• он бес адамнан артық емес
• тиісті қаржылық жылдың 1 қаңтарында әрекет ететін және республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген отыз мың есе АЕК аспайтын жылдық орташа табысымен.

Орта кәсіпкерлік субъектілері төмендегі қызметтерді жүзеге асыратын ЖК және ЗТ болып табылады:

1. есіртік заттары, психотроптық заттар және прекурсорлар айналымымен байланысты қызмет;

2. акцизді өнім өндірісі және (немесе) көтерме өткізу;

3. нан қабылдау орындарындағы астықты сақтау бойынша қызмет;

4. лотереялар өткізу;

5. ойын бизнесі саласындағы қызмет;

6. радиобелсенді материалдармен байланысты қызмет;

7. банк қызметі (немесе банк операцияларының жеке түрлері) және сақтандыру нарығындағы қызмет (сақтандыру агентінің қызметінен басқа);

8. аудиторлық қызмет;

9. бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет;

10. несие бюросының қызметі;     

11. күзет қызметі;

12. азаматтық және қызметтік қару және оған патрондар айналымымен байланысты қызмет.

Ірі кәсіпкерлік субъектілері болып табылатындар

• жеке кәсіпкерлер
• және заңды тұлғалар

Ірі кәсіпкерлік субъектілері үшін белгілер мыналар болып табылады:

• жұмыскерлердің жылдық орташа саны 250 адамнан артық емес
• тиісті қаржылық жылдың 1 қаңтарында әрекет ететін және республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген үш миллион есе АЕК жоғары орташа жылдық табыс.

Жеке кәсіпкерлік субъектілері:

1. егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше белгіленбесе, кәсіпкерлік қызметтің кез келген түрлерін жүзеге асыруға, тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер нарықтарына қол жеткізу еркіндігінің болуына;

2. Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жалдамалы еңбекті пайдалана отырып, кәсіпкерлікті жүзеге асыруға;

3. Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген тәртіппен филиалдар мен өкілдіктер құруға;

4. осы Кодексте және Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларды қоспағанда, өндірілетін тауарларға, жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге бағаны дербес белгілеуге;

5. тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің сапасын бақылауды дербес жүзеге асыруға;

6. өзінің құқық қабілетілігі шегінде сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асыруға;

7. кәсіпкерлік субъектілерінің бірлестіктерін құруға және оларға қатысуға;

8. жеке кәсіпкерлік субъектілерінің аккредиттелген бірлестіктері, Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы арқылы сараптамалық кеңестердің жұмысына қатысуға;

9. кәсіпкерлік субъектілерінің құқықтарын бұзған және (немесе) заңды мүдделерін іске асыруына кедергі келтірген адамдарды жауаптылыққа тарту мәселелері бойынша құқық қорғау органдарына және өзге де мемлекеттік органдарға жүгінуге;

10. өз құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау үшін сотқа, төрелікке, Қазақстан кәсіпкерлерінің құқықтарын қорғау жөніндегі уәкілге және өзге де органдарға жүгінуге;

11. татуласу рәсімдері арқылы дауларды реттеуге;

12. кәсіпкерлікті қолдау және қорғау мәселелері бойынша нормативтік құқықтық актілердің орындалмауына немесе тиісінше орындалмауына ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою туралы ұсыныстарды кәсіпкерлік жөніндегі уәкілетті органның қарауына енгізуге;

13. кәсіпкерліктің әлеуметтік жауапкершілігі шаралары ретінде әлеуметтік, экономикалық және экологиялық салалардағы жобаларды іске асыруға қатысуға;

14. Қазақстан Республикасының заңдарымен шектелмеген өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқылы.

Кәсіпкерлік субъектілері:

1. Қазақстан Республикасының заңнамасын, жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін сақтауға;

2. Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің қауіпсіздігі мен сапасын қамтамасыз етуге;

3. тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларға тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер туралы толық және анық ақпарат беруге;

4. қызметті немесе әрекеттерді (операцияларды) жүзеге асыруды бастау үшін "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес рұқсат алуға не хабарлама жіберуге;

5. Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда азаматтық-құқықтық жауапкершілікті міндетті сақтандыруды жүзеге асыруға;

6. табиғатты сақтауға және табиғат байлықтарына ұқыпты қарауға;

7. табиғи және энергетикалық ресурстарды пайдаланудың және қызметті жүзеге асыру процесінде оларды басқарудың тиімділігін арттыруға;

8. осы Кодексте және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында көзделген өзге де міндеттерді орындауға міндетті.