Меню
Страницы
Все материалы
18 сентября 2026
☝️Құтырманың алдын алу: нені білу қажет?
Құтырма — жүйке жүйесін зақымдайтын және уақтылы медициналық көмек көрсетілмеген жағдайда өлімге әкелетін аса қауіпті жұқпалы ауру. Инфекцияның негізгі көзі — сілекейі арқылы вирус бөлетін ауру жабайы және үй жануарлары. Жұқтыру тістеу, тырнау немесе зақымданған теріге сілекей түсуі арқылы болады. Инкубациялық кезең 10 күннен бір жылға дейін созылуы мүмкін және зақымдану орнына байланысты: тістелген жер басқа неғұрлым жақын болса, аурудың тез дамуы қаупі соғұрлым жоғары. Әсіресе бет, бас, қол мен аяққа түскен жарақаттар өте қауіпті.
Құтырманың алдын алу үшін қаңғыбас және белгісіз жануарлармен байланыстан аулақ болу, оларды ұстамау және агрессия тудырмау, жануарларды тамақтану кезінде немесе мекендейтін жерінде мазаламау қажет. Балаларды жануарлармен қауіпсіз қарым-қатынас жасауға үйретуге ерекше көңіл бөлген жөн. Үй жануарларының иелері уақтылы вакцинация жүргізіп, оларды қарғыбаумен серуендетіп, қаңғыбас жануарлармен байланысына жол бермеуі және мінез-құлқында өзгерістер байқалған жағдайда ветеринар мамандарға жүгінуі тиіс.Тістеу, тырнау немесе сілекей түскен жағдайда жараны дереу сабынды сумен жуып, мүмкіндігінше тезірек медициналық мекемеге қаралу қажет.
Уақтылы жүргізілген профилактикалық вакцинация — аурудың дамуын болдырмаудың жалғыз тиімді жолы.Осы шараларды сақтау құтырма жұқтыру қаупін едәуір төмендетіп, денсаулықты сақтауға мүмкіндік береді.11 сентября 2026
СҚО СЭБ департаментінде Қазақстан халқы тілдері күніне арналған семинар өтті
2026 жылғы 9 қыркүйекте СҚО санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінде Қазақстан халқы тілдері күніне орай семинар өтті.
Іс-шара Департамент басшысының орынбасары С.М. Барменбаевтың төрағалығымен ұйымдастырылды. Семинарға СҚО Тілдерді оқыту орталығы басшысының орынбасары О.С. Жанатов, сондай-ақ Департаменттің қызметкерлері мен оның аумақтық басқармаларының мамандары бейнеконференция байланысы арқылы қатысты.Семинар барысында мемлекеттік тілді дамыту, мемлекеттік қызметшілердің қазақ тілін меңгеру деңгейін арттыру, сондай-ақ мемлекеттік тілде құжат айналымын жүргізу мәселелері қаралды.СҚО Тілдерді оқыту орталығы басшысының орынбасары О.С. Жанатов қатысушыларды қазақ тілін меңгеру деңгейін бағалауға арналған «ҚАЗТЕСТ» жүйесімен, оның негізгі бағыттарымен және мемлекеттік қызметшілердің тілдік құзыреттілігін арттырудағы маңызымен таныстырды. Сонымен қатар мемлекеттік органдарда мемлекеттік тілді оқыту әдістемесі мен оны меңгерудің ерекшеліктері туралы ақпарат берді.Ұйымдастыру жұмысы және қызметті талдау бөлімінің бас маманы Ж.С. Қамзенова «Департаментте және оның аумақтық басқармаларында мемлекеттік тілді дамыту және мемлекеттік тілде құжат айналымын жүргізу» тақырыбында баяндама жасады.Семинар барысында мемлекеттік органның қызметінде мемлекеттік тілді қолдануды одан әрі жетілдірудің, сондай-ақ қызметтік құжаттарды қазақ тілінде ресімдеу талаптарын сақтаудың маңыздылығы атап өтілді.Осындай іс-шараларды өткізу мемлекеттік қызметшілердің тіл мәдениетін арттыруға және мемлекеттік тілдің мемлекеттік орган қызметіндегі рөлін нығайтуға ықпал етеді.11 сентября 2026
Солтүстік Қазақстан облысында семинар өтті
СҚО санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінде Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығы сарапшыларының жұмыс сапары аясында Департамент пен аумақтық басқармалардың мамандарына арналған семинар өтті.Іс-шара Департамент басшысының орынбасары А.С. Күшбасовтың төрағалығымен ұйымдастырылды.
Семинар тақырыбы — «Атмосфералық ауа мен ауыз судың химиялық ластану факторларының халық денсаулығына әсерін бағалау мәселелері».Баяндамамен «Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығы» ШЖҚ РМК филиалының профилактикалық медицина, гигиена және экология зертханасының меңгерушісі А.Т. Досмұханов сөз сөйледі.Семинар барысында қоршаған ортаның химиялық факторларының халық денсаулығына әсерін бағалау, атмосфералық ауа мен ауыз судың сапасы, сондай-ақ экологиялық тәуекелдерді бағалау мәселелері қаралды.Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет мамандарының жұмысында тәуекелді бағалау әдістерін практикалық қолдануға ерекше назар аударылды.Жұмыс сапары аясында «Денсаулықты нығайтатын мектептер», «Салауатты университеттер» және «Салауатты жұмыс орындары» бағыттары бойынша профилактикалық бастамаларды іске асыру, сондай-ақ өңірдегі ұйымдармен және өнеркәсіптік кәсіпорындармен одан әрі өзара іс-қимыл мәселелері талқыланды.
ҰҚДО сарапшыларының жұмыс сапары тәжірибе алмасуға, мамандардың кәсіби құзыреттілігін арттыруға және халық денсаулығына әсер ететін қоршаған орта факторларын бағалау тәсілдерін жетілдіруге бағытталған.09 сентября 2026
Солтүстік Қазақстан облысында семинар өтті
2026 жылғы 7 қыркүйекте СҚО санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінде аумақтық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармаларының мамандарына арналған семинар өтті.Семинарға Департамент басшысының орынбасары – Әдеп жөніндегі уәкіл С.М. Барменбаев төрағалық етті.Іс-шараның негізгі мақсаты – мемлекеттік қызметшілердің құқықтық сауаттылығын арттыру, заңнама талаптарын практикада қолдану дағдыларын жетілдіру, сондай-ақ кәсіби қызмет барысында заңдылық, қызметтік әдеп және жауапкершілік қағидаттарын сақтау.Семинар барысында сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары үшін жауапкершілік шаралары, мемлекеттік қызметтің әдеп қағидаттары, жеке қаулылар шығару және олардың орындалуын бақылау тәртібі қаралды.Сонымен қатар жедел ден қою шараларын қолдану тәртібін сақтау, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 803-бабының талаптарына сәйкес әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманы ресімдеу, ақпараттық қауіпсіздік талаптарын сақтау және қолжетімділігі шектеулі құжаттармен жұмыс істеу мәселелеріне ерекше назар аударылды.Іс-шара барысында мамандар кәсіби қызметте туындайтын өзекті мәселелерді талқылап, тәжірибе алмасты және өздерін қызықтырған сұрақтарға жауап алды.04 сентября 2026
Саңырауқұлақтар қаупі туралы
Саңырауқұлақ теру маусымы басталысымен адамдар орманға қарай ағылады. Алайда, егер сіз саңырауқұлақ теру кезінде қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтамасаңыз, бұл денсаулыққа үлкен қауіп төндіруі мүмкін.
Саңырауқұлақтар теру, тасымалдау, сақтау және пісіру кезінде ерекше назар аударуды талап ететін өнімдерге жатады. Кейбір улы саңырауқұлақтар жеуге жарамды саңырауқұлақтарға ұқсайды, сондықтан тәжірибелі саңырауқұлақ терушілердің өзі сақ болуы керек.
Негізгі ереже - жеуге жарамды саңырауқұлақтарды ғана теру. Саңырауқұлақтардың уыттылығын халық арасында таралған әдістер арқылы дәл анықтауға болмайды.
Саңырауқұлақтарды қауіпсіз терудің негізгі ережелері
- Тек жақсы танитын саңырауқұлақтарды теріңіз;
- Ескі, өсіп кеткен, құрт түскен және зақымдалған саңырауқұлақтарды алмаңыз;
- Саңырауқұлақтарды ластанған жерлерден жинамаңыз (Оларды автокөлік жолдарының бойында, өндірістік нысандардың, полигондардың және басқа да ластану көздерінің жанында жинау ұсынылмайды);
- Шикі және белгісіз саңырауқұлақтарды жемеңіз (Саңырауқұлақтарды тиісті өңдеуден және дайындаудан кейін ғана қолдануға болады);
- Жиналған саңырауқұлақтарды бөлме температурасында ұзақ уақыт қалдырмаңыз. Олар тез бұзылатын өнімдерге жатады;
- Пісіру және сақтау ережелерін сақтаңыз. Егер бүліну белгілері болса немесе сақтау шарттары бұзылса, саңырауқұлақ тағамдарын тұтынбаңыз;
- Рұқсат етілмеген сауда орындарынансаңырауқұлақтарменүйде дайындалған өнімдерді сатып алмаңыз.Жасалу жағдайы белгісізтағамдар,соныңішіндеүйде жасалғансаңырауқұлақконсервілеріаса қауіпті болып келеді;
Негізгі қауіптердің бірі - үйде дайындалған консервіленген саңырауқұлақтар. Консервілеу және сақтау технологиясы бұзылған кезде ботулизмнің пайда болу қаупі бар, бұл жүйке жүйесінің зақымдануына және тыныс алудың бұзылуына әкелетін қауіпті ауру.
Қолданыстағы Санитариялық қағидаларға сәйкес қоғамдық тамақтану объектілерінде өнеркәсіптік емес (үйде) жолмен дайындалған герметикалық қаптамадағы саңырауқұлақ консервілерін тұтынуға және пайдалануға жол берілмейді, сондай-ақ жұқпалы аурулар мен тамақтан уланудың пайда болу қаупін тудыруы мүмкін тамақ өнімдерін пайдалануға жол берілмейді.
Саңырауқұлақтарды тұтынғаннан кейін жүрек айну, құсу, іштің ауыруы, іш өту, қатты әлсіздік, бас айналу немесе жай-күйдің нашарлауының басқа белгілері пайда болса, шұғыл медициналық көмекке жүгіну керек.
Ботулизм кезінде көру қабілетінің бұзылуы, көзге қос көріну, ауыздың құрғауы, жұтынудың қиындауы, сөйлеу мен тыныс алудың бұзылуы байқалады. Мұндай белгілер көрініс тапқан жағдайда, бірден көмекке жүгіну керек. Өзін-өзі емдеуге немесе жағдайдың өздігінен жақсаруын күтуге болмайды.Солтүстік Қазақстан облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті тұрғындарға саңырауқұлақтарды теруге, сатып алуға, дайындауға және сақтауға жауапкершілікпен қарауға кеңес береді. Қарапайым ережелерді ұстану - Сіздің отбасыңыздың денсаулығын сақтайды.
31 августа 2026
Жаңа туылған нәрестелердегі іріңді-септикалық инфекциялар
Дені сау ата-аналардан туылатын нәрестелердің басым көпшілігі микроағзаларға толы қоршаған ортаға қатысты «бактериологиялық» тұрғыда стерильді және «иммунологиялық» тұрғыда жетілмеген болып туылады. Бала туылғанға дейін ананың иммундық жүйесіне екі есе жүктеме түседі, яғни ана мен балада тұтас бір иммундық жүйе болады, оларды бөлек қарастыруға болмайды.
Жаңа туған нәрестелердің белгілері бар іріңді-септикалық ауруларға мыналар жатады:
- везикулопустулез - терідегі іріңді бөртпелер;
- омфалит - іштің қабынуы;
- флегмона - тері астындағы тіндердің қабынуы;
- эпидемиялық күлдіреуік - теріде көптеген іріңді түзілімдер пайда болады;
- конъюнктивит - көз инфекциясы
Жайылған формаларға сепсис жатады, онда инфекция бүкіл денеге қан ағымымен жүріп таралады. Көбінесе сепсис фурункул, флегмона, абсцесс және басқа аурулар сияқты әртүрлі жергілікті қабынулардан пайда болады.
Туылу кезінде жарақат алған, салмағы аз балалар, сондай-ақ шала туылған нәрестелер аурушаң келеді.
Жаңа туылған нәрестелердегі іріңді-септикалық инфекциялардың қоздырғыштары ретінде алтын немесе эпидермальды стафилококктар, стрептококктар, клебсиелла, көкіріңді таяқша. этеробактер және басқа да микроағзалар болуы мүмкін.
Инфекция жаңа туған нәрестеге күтім жасайтын адамдармен (әдетте қолдар арқылы), қоршаған ортадағы инфекцияның тәуелсіз көзімен (жабдықпен, қоректік қоспалармен, инфузиялық ерітінділермен, сілекей тамшыларымен ауа тамшы жолы арқылы) байланыс жасау кезінде жұғуы мүмкін.
Жаңа туған нәрестелердегі іріңді-септикалық аурулардың алдын алу аса маңызды, яғни:
- кеудеге ерте салу, емізу;
- баланың анасымен бірге болуы;
- жаңа туған нәрестенің медициналық персоналмен қарым-қатынас жасау жиілігін азайту;
- перзентханадан уақтылы шығару, содан кейін жаңа туған нәресте мен ананың белсенді патронажы;
- қолды жуу ережелерін мүлтіксіз сақтау, жеке гигиенаны сақтау (бала күтімі кезінде ананың тырнақтары қысқа алынуы тиіс);
- жүктілікке және оны жоспарлауға уақтылы дайындық;
- стационарда стерильді медициналық құралдарды қолдану, сыртқы орта объектілерін дезинфекциялау, ауаны кварцтау, медицина қызметкерлерінің қолын антисептиктермен өңдеу;
- санитарлық білімді арттыру.
25 августа 2026
📌Қазақстанда 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап ББҚ міндетті цифрлық таңбалау енгізіледі
2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап Қазақстан Республикасында биологиялық белсенді қоспаларды (ББҚ) міндетті цифрлық таңбалау талабы күшіне енеді. Көрсетілген күннен кейін өндірілген немесе Қазақстан аумағына әкелінген барлық өнім Data Matrix кодымен таңбалануы тиіс.ББҚ-ның міндетті қадағалану жүйесін іске қосу 2027 жылғы 1 наурызға жоспарланған. Осы күннен бастап өнім айналымы толық электрондық құжат айналымымен сүйемелденіп, тауар нарыққа қатысушылардың арасында берілген кезде әрбір операция расталуы тиіс.Цифрлық таңбалау шеңберінде өнімнің әрбір бірлігіне бірегей Data Matrix коды беріледі. Код қаптамаға түсіріліп, Тауарларды таңбалау және қадағалаудың бірыңғай операторының жүйесінде тіркеледі. Бұл өнімнің өндірушіден немесе импорттаушыдан бастап дүкен сөресіне дейінгі барлық кезеңдердегі қозғалысын қадағалауға мүмкіндік береді.
Мемлекет бұл шара ББҚ-ның нарықтағы айналымының ашықтығы мен заңдылығын қамтамасыз етуге, адал бизнесті жосықсыз бәсекеден қорғауға және заң бұзушылықтарды уақтылы анықтауға мүмкіндік береді деп күтеді. Таңбалаумен нарықтың жеткілікті бөлігі қамтылғаннан кейін сатып алушылар қаптамадағы Data Matrix кодын Naqty Onim қосымшасы арқылы сканерлеп, сатып алатын ББҚ-ның заңдылығын өз бетінше тексере алады.Нарыққа қатысушылар не істеуі қажет?ББҚ айналымы саласында жұмыс істейтін компанияларға:
1. Тауарларды таңбалау және қадағалаудың цифрлық жүйесінде tanba.markirovka.kz порталында тіркелу.
2. Тауар карточкаларын жүйеде алдын ала тіркеуді бастау.
Назар аударамыз: тіркелген тауар карточкалары жаңартудан өтеді, оған белгілі бір уақыт қажет. Осыған байланысты нарыққа қатысушыларға тіркеуді кейінге қалдырмау ұсынылады. Бұл талап күшіне енгенге дейін жаңарту рәсімін аяқтап, таңбалау кодтарына уақтылы тапсырыс беруге мүмкіндік береді.Міндетті таңбалау енгізілген күнге дейін өндірілген, таңбаланбаған ББҚ қалдықтарын айналымға қатысушылар белгіленген тізбеге сәйкес олардың жарамдылық мерзімі аяқталғанға дейін өткізе алады.21 августа 2026
📌 КАК ЗАЩИТИТЬСЯ ОТ УКУСОВ КЛЕЩЕЙ И ЧТО НУЖНО ЗНАТЬ О КЛЕЩЕВОМ ЭНЦЕФАЛИТЕ?
За 7 месяцев текущего года в области 766 человек обратились за медицинской помощью в связи с укусами клещей. Зарегистрировано 7 случаев клещевого энцефалита: 5 случаев — в Кызылжарском районе, по 1 случаю — в Айыртауском и Аккайынском районах.
Департамент санитарно-эпидемиологического контроля СКО напоминает: соблюдение простых профилактических мер помогает предотвратить серьезные последствия и сохранить здоровье. Клещевой энцефалит — вирусное заболевание, передающееся через укус клеща. Оно может поражать головной и спинной мозг. В тяжелых случаях заболевание может привести к серьезным осложнениям, поэтому важно своевременно принимать меры защиты. На сегодняшний день эпидемиологическая ситуация стабильная:• зарегистрировано 7 случаев клещевого энцефалита;
• 766 человек обратились за медицинской помощью в связи с укусами клещей, в том числе 217 детей в возрасте до 14 лет.
Профилактика укусов клещей проста и доступна:* Вакцинация — один из наиболее надежных способов защиты. Вакцинацию рекомендуется планировать заранее;
* Одежда — должна быть закрытой, светлой, с плотно прилегающими манжетами на рукавах;
* Репелленты — используйте специальные средства, предназначенные для защиты от клещей;
* Поведение на природе — избегайте высокой травы, регулярно осматривайте себя и детей;
* Безопасное питание — молоко необходимо употреблять только после кипячения.
Если клещ присосался к коже, важно сохранять спокойствие и правильно действовать:* осторожно удалить клеща с помощью пинцета или нити;
* обработать место укуса антисептиком;
* по возможности сдать клеща на исследование в лабораторию;
* обязательно обратиться к врачу. При необходимости в течение 72 часов может быть введен иммуноглобулин.
Департамент СЭК СКО отмечает, что клещевой энцефалит — управляемый риск. Соблюдение простых правил профилактики и своевременное обращение за медицинской помощью позволяют эффективно защитить себя и своих близких.
Берегите себя и будьте внимательны во время отдыха на природе!18 августа 2026
🐓Құс тұмауының алдын алу шаралары
Құс тұмауы – А типті тұмау вирусының штаммдарының бірімен шақырылатын құстар мен адамның жіті вирусты инфекциясы. Бұл инфекцияны құстардың көптеген түрлері қабылдағыш. Көбінесе оны таратушы болып суда жүзетін ұшып келетін жабайы үйректер болып табылады, олар осы инфекцияға онша сезімтал емес, ал үй құстары, тауықтар, күрке тауықтар, қаздар және үйректер құс тұмауын тез жұқтырып алады. Адам құс тұмауы вирусын жұқтыруда соңғы буын болып табылады, осы күнге дейін осы вирустың адамнан адамға жұқтыруы тіркелмеген.
Ауру қоздырғышының көзі – жабайы құстар (вирус тасымалдаушылар), ауру үй құстары. Құстарда аурудың жасырын кезеңі 3-7 күнді құрайды. Ауру жұқтырған құстарда ұйқышылдық, түшкіру, сырылды тыныс алу, жоталар мен сырғалықтарының көгеруі, жас ағуы, қауырсындарының тікіреюі, мойын, аяқтарының салдануы, басы мен мойынының ісінуі, теңселіп жүруі, ішінің өтуі, жұмыртқа табуының азаюы немесе мүлдем толық тоқтауы байқалады. Құстар 24-72 сағатта өлуі мүмкін.Аурудың адамға жұғу жолдары – жабайы құстармен, ауырған үй құстарымен қатынаста болу, термиялық дұрыс өңделмеген ауру құстың ет өнімдерін жегенде жұғуы мүмкін.Адамдарда инфекцияны жұқтырған мезеттен алғашқы белгілері білінгенге дейін үш күннен аспайды. Адамдарда аурудың белгілері кәдімгі тұмау белгілеріне ұқсас: дене қызуының көтерілуі, қалтырау, бұлшық еттің ауырсынуы, жөтел және тамақтың ауыруы, кейде конъюктивит байқалады. Кешірек науқаста өкпе-жүрек жетіспеушілігі, өкпенің ісінуі, геморрагиялық өкпе қабынуы туындауы мүмкін. Сонымен қатар тамырлардың жұмысының бұзылуы, көп реттік сұйық су тәріздес іштің өтуі, көп ретті құсу, мидың ісінуі мүмкін. Құс тұмауы кезінде адамдарды емдеу кәдімгі адам тұмауының еміндей қолданылады.
Құс тұмауының алдын алу үшін қандай шаралар қажет?Құс тұмауының алдын алу үшін үй құстарын жабайы құстармен қатынасуын болдырмай, бөлек қамауда ұстау ұсынылады. Құс өсіретін шаруашылықтарда құс тұмауы бойынша қолайлы аймақтардан ғана құстармен толықтырылуы ұсынылады. Жаңа түскен құстарды 10 күн оқшаулап, жағдайын бақылауда ұстау. Құстардан ауру белгілері мен өлген құстарды байқағанда тез арада мемлекеттік ветеринарлық қызметке хабарлау қажет. Үй құстарын ұстайтын қораларда міндетті санитариялық жағдайларды – әрдайым тазалау, зарарсыздандыру шараларын қамтамасыз ету қажет. Құстарды бағуға арнайы бөлінген киім мен аяқ киімдерді қолдану, оларды тазалап, жуып отыру керек. Құстарды қоректендіруге тек сапалы және қауіпсіз жемдерді қолдану. Құстардың жемдеріне және қоректендіргенде синантропты құстардың (торғайлар, көгершіндер) қонуына жол бермеу.Сонымен қатар құс тұмауы тіркелген елдерге барғанда, зақымданған құстармен қатынасатын орындар – саябақтар, базарлар, құс фермаларына бармауды ұсынамыз. Шет елдік туристік сапарлардан экзотикалық құстарды әкелмеу керек. Құс тұмауы эпизотиясы тіркелген аумақтарда құс еті мен жұмыртқаларды рұқсат етілмеген сату орындарынан сатып алмау керек.Ауыз су ретінде тек бөтелкедегі немесе қайнатылған суды пайдалану қажет. Қолды жиі жуу, бетперде кию, бір реттік ылғалды майлықтарды қолдану. Тұмаудан, соның ішінде құс тұмауынан қорғанудың тиімді тәсілі - вакцинация. Ауру белгілерінің алғашқы белгілері білінсе, дереу дәрігер көмегіне жүгініп, диагнозын анықтап, қажетті, уақтылы ем алған абзал. Себебі, емделуді кеш бастаса, асқынулардың туындауына әкеледі.Сіздің денсаулығыңыз, өзіңіздің қолыңызда екенін естен шығармаңыз!12 августа 2026
📌Салауатты өмір салты – белсенді ұзақ өмір сүрудің негізі
Аға буын азаматтар арасында салауатты өмір салтын қолдау — белсенді ұзақ өмір сүрудің негізі. Халықтың санитарлық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы басым бағыттардың бірі — созылмалы инфекциялық емес аурулардың алдын алу және барлық жас топтарында, әсіресе егде жастағы адамдар арасында салауатты өмір салтына бейімділікті қалыптастыру. Жас ерекшелігіне байланысты жүрек-қан тамырлары, қант диабеті, семіздік, тыныс алу мүшелері мен тірек-қимыл аппараты ауруларының даму қаупі артады. Сонымен қатар, салауатты өмір салты принциптерін сақтау көптеген аурулардың даму ықтималдығын айтарлықтай төмендететіні, физикалық белсенділікті, дербестікті және өмір сүрудің жоғары сапасын сақтайтыны дәлелденген.Белсенді ұзақ өмір сүрудің маңызды факторларының бірі — тұрақты физикалық белсенділік. Егде жастағы адамдарға денсаулық жағдайы мен дәрігердің ұсыныстарын ескере отырып, күн сайын таза ауада серуендеу, таңғы гимнастика жаттығуларын орындау, скандинавиялық жаяу жүрумен, жүзумен немесе басқа да орташа физикалық жүктеме түрлерімен айналысу ұсынылады. Дене шынықтырумен тұрақты шұғылданған жүрек-қан тамырлары жүйесінің нығаюына, дене салмағының қалыпты деңгейін сақтауға, қимыл-қозғалыс үйлесімділігін жақсартуға және құлаудың алдын алуға ықпал етеді.Рационалды тамақтану да маңызды рөл атқарады. Күнделікті рацион әртүрлі болуы және онда көкөністер, жемістер, дәнды өнімдер, майсыз сүт өнімдері, балық пен ет жеткілікті мөлшерде болуы тиіс. Тұзды, қантты, қанық майларды және өңделген өнімдерді тұтынуды шектеу қажет.Денсаулықты сақтау үшін темекі шегуден және алкогольдік ішімдіктерден пайдаланудан бас тарту қажет, себебі бұл факторлар созылмалы инфекциялық емес аурулардың даму және мерзімінен бұрын қайтыс болу қаупін айтарлықтай арттырады.Салауатты өмір салтының маңызды құрамдас бөлігі — профилактикалық медициналық тексерулер мен скринингтерден тұрақты өту, артериялық қысымды, қандағы глюкоза мен холестерин деңгейін бақылау, сондай-ақ медицина қызметкерлерінің ұсыныстарын уақытылы орындау.Әлеуметтік белсенділіктің маңызы ерекше. Спорттық, мәдени және қоғамдық іс-шараларға қатысу, туыстармен және құрдастарымен араласу, сүйікті ісімен айналысу когнитивті функцияларды сақтауға, эмоционалдық жағдайды жақсартуға және белсенді өмірлік позицияны қалыптастыруға көмектеседі.Салауатты өмір салтына тұрақты ынталандыруды қалыптастыру — аурулардың алдын алудың маңызды бөлігі. Санитариялық-ағарту жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-түсіндіру іс-шараларын өткізу және салауатты өмір салты принциптерін насихаттау үлкен жастағы азаматтардың денсаулығын сақтауға және белсенді өмір сүру ұзақтығын арттыруға ықпал етеді.Салауатты ұзақ өмір сүру — бұл денсаулыққа күн сайын күтім жасаудың нәтижесі. Салауатты өмір салты принциптерін сақтау, жеткілікті физикалық белсенділік, рационалды тамақтану және аурулардың уақытылы профилактикасы жұмысқа қабілеттілікті, дербестікті және көп жылдар бойы жақсы көңіл-күйді сақтауға мүмкіндік береді.Социальные сети
Меню подвал