Құтыру — жүйке жүйесін зақымдайтын және уақтылы медициналық көмек көрсетілмеген жағдайда өлімге әкелетін аса қауіпті жұқпалы ауру. Инфекцияның негізгі көзі — сілекейі арқылы вирус бөлетін ауру жабайы және үй жануарлары. Жұқтыру тістеу, тырнау немесе зақымданған теріге сілекей түсуі арқылы болады. Инкубациялық кезең 10 күннен бір жылға дейін созылуы мүмкін және зақымдану орнына байланысты: тістелген жер басқа неғұрлым жақын болса, аурудың тез дамуы қаупі соғұрлым жоғары. Әсіресе бет, бас, қол мен аяққа түскен жарақаттар өте қауіпті.
Құтырудың алдын алу үшін қаңғыбас және белгісіз жануарлармен байланыстан аулақ болу, оларды ұстамау және агрессия тудырмау, жануарларды тамақтану кезінде немесе мекендейтін жерінде мазаламау қажет.
Балаларды жануарлармен қауіпсіз қарым-қатынас жасауға үйретуге ерекше көңіл бөлген жөн. Үй жануарларының иелері уақтылы вакцинация жүргізіп, оларды қарғыбаумен серуендетіп, қаңғыбас жануарлармен байланысына жол бермеуі және мінез-құлқында өзгерістер байқалған жағдайда ветеринар мамандарға жүгінуі тиіс.
Тістеу, тырнау немесе сілекей түскен жағдайда жараны дереу сабынды сумен жуып, мүмкіндігінше тезірек медициналық мекемеге қаралу қажет.
Уақтылы жүргізілген профилактикалық вакцинация — аурудың дамуын болдырмаудың жалғыз тиімді жолы.
Осы шараларды сақтау құтыру жұқтыру қаупін едәуір төмендетіп, денсаулықты сақтауға мүмкіндік береді.
«СЭҚ» сервистік бағдарламалық өнімі (СЭҚ СБӨ) мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық бақылау және қадағалау процестерін автоматтандыруға арналған.
Жүйеде бақылаудағы объектілердің паспорттары және бизнес субъектілері мен өзін-өзі реттейтін ұйымдарға арналған жеке кабинеттер іске асырылған. Бұл кабинеттерде есептілікті ұсыну мүмкіндігі, объектілер, рұқсат беру құжаттары, персонал, медициналық тексерулер, өндірістік бақылау және айыппұлдар туралы ақпарат қолжетімді.
Қазіргі уақытта Солтүстік Қазақстан облысы бойынша СЭҚ СБӨ жүйесінде 4 мыңнан астам пайдаланушы тіркелген, 7 мыңнан астам бизнес объектілері туралы деректер енгізілген.
СЭҚ СБӨ жүйесінде тіркелу және жұмыс істеу мәселелері бойынша санитариялық-эпидемиологиялық бақылаудың аумақтық бөлімшелеріне хабарласуға болады:
https://www.gov.kz/memleket/entities/departament-kkbtu-sko/about/structure/87/1?lang=kz
Жүйеге кіру сілтемесі: https://e-sen.kz/
СЭҚ СБӨ пайдаланушы нұсқаулығы (бизнес субъектілері үшін):
https://www.gov.kz/memleket/entities/departament-kkbtu-sko/documents/details/1000454?lang=kz